Qafaal

Qafaal waa fal lagu qaado ama lagu xayiro qof, iyada oo la adeegsanayo xoog, khiyaano ama hanjabaad, isla markaana aan sharci ku salaysnayn. Qofka la qafaalay waxaa laga hor istaagaa inuu meel u dhaqaaqo doonistiisa, waxaana badanaa lagu hayaa meel qarsoon ama meel uusan dadka kale gaari karin.

Nidaamyada sharciga ee dalal badan qafaalka waxay ku tiriyaan dembiyada waaweyn, waxayna u kala saaraan siday u dhacay iyo waxa loo doonayay. Ereyga afafka kale, sida Ingiriisiga 'kidnapping' iyo Carabiga 'اختطاف', wuxuu inta badan ku dhow yahay macnaha isku midka ah, in kastoo qeexidda sharci ee dal kasta ay kala duwan tahay.

Noocyada

Nooc caan ah waa qafaalka madax-furasho, oo qofka lagu hayo ilaa lacag ama shuruudo kale la bixiyo. Nooc kale waa qafaal siyaasadeed oo lagu doonayo in dowlad ama urur lagu cadaadiyo, tusaale ahaan sii-deynta maxaabiista. Waxaa kale oo jira qafaal ka dhasha khilaaf qoys, oo waalid ilmo ka qaado waalidka kale iyada oo lid ku ah go'aan maxkamadeed. Ganacsiga dadka iyo shaqo-qasab sidoo kale badanaa waxay ku bilaabmaan qaadis qasab ah.

Dhinaca sharciga

Sharciyada badankood waxay eegaan saddex arrin: in qofka la wareejiyay ama la xayiray, in aan la haysan oggolaansho, iyo in la adeegsaday xoog, khiyaano ama awood la xumeeyay. Ciqaabta waxay badanaa kordhaa haddii dhibbanuhu yahay caruur, haddii hub la isticmaalay, ama haddii xayiraaddu muddo dheer socotay. Xeerarka caalamiga ah, gaar ahaan kuwa ku saabsan colaadaha hubaysan, waxay mamnuucaan qaadista rahmadaha (hostage-taking).

Habka falalka la maareeyo

Hay'adaha booliska waxay inta badan sameeyaan koox gaar ah oo la xiriirta qaadayaasha, ujeeddaduna tahay in xaaladda la dheereeyo ilaa nabad-gelyada qofka la hubiyo. Dowlado qaar waxay siyaasad ahaan diidan yihiin bixinta madax-furasho, iyagoo ku doodaya inay dhiirri-gelinayso falal kale, halka qaar kale ay xulaan wadahadal. Shirkado caymis iyo la-taliyeyaal gaar loo leeyahay ayaa xilliyada qaar ka qayb qaata geeddi-socodka.