HalbeegEnsaykloobediya furanIn English
BogWadahadalAkhriFiiri taariikhda

Qarnigii 11aad

Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English

1 luqadood

Qarnigii 11aad waa muddada u dhexeysa sannadka 1001 iyo sannadka 1100 ee kalandarka Miilaadiga (Gregorian/Julian). Waa qayb ka mid ah waxa taariikhyahannada Yurub ugu yeeraan "Qarniyada Dhexe Dhexdood" (High Middle Ages), waqti uu dadku badanaayeen, magaalooyinku koraan, oo awoodda siyaasadeed ay dib u qaybsantay.

Qarnigan waxaa lagu xusuustaa isbeddello waaweyn ee dhinacyada diinta, dagaalka iyo ganacsiga. Boqortooyada Byzantine waxay ku bilowday xoog kadibna waxay lumisay qayb ka mid ah Anatolia. Kooxo Turki iyo Berber cusub ayaa awood ka qaateen bariga iyo galbeedka dunida Islaamka. Yurub ayaa bilaabday olole militari oo diin ku salaysan xagga bariga Mediterranean-ka.

Yurub

Sannadka 1066 Norman-nada oo hoggaaminayey William, taliyihii Normandy, waxay Ingiriiska ka adkaadeen dagaalkii Hastings, taasoo bedeshay habka lahaanshada dhulka, luqadda maamulka iyo dhismaha qalcadaha ee jasiiradda. Sannadka 1054 ayaa is-qaybqaybintii u dhaxaysay kaniisadda Rooma iyo tii Constantinople (Great Schism) rasmi noqotay. Dhammaadka qarniga, sannadka 1095, ayaa Pope Urban II ku baaqay olole militari; kooxihii ugu horreeyay waxay Quds qabsadeen 1099.

Dunida Islaamka iyo Bariga Dhexe

Seljuq-yada, oo ahaa dowlad Turki ah, waxay 1055 galeen Baghdad oo awoodda dhabta ah ka qaateen khilaafada Cabbaasiyiinta, iyadoo khaliifka magaca oo keliya haysto. Kadib waxay Byzantine-ka kula dagaallameen Manzikert (1071), oo ka dhalatay in Anatolia u furanto degitaan Turki. Masar waxaa xukumayay Fatimiyiinta. Talyaaniga Koonfureed iyo Sisiliya waxay ka guureen xukun Islaami xagga Norman-nada.

Aasiya iyo Afrika

Shiinaha, boqortooyada Song waxay horumar farsamo iyo ganacsi soo bandhigtay, oo ay ku jirto isticmaalka lacag warqad ah iyo daabacadda. Galbeedka Afrika, boqortooyada Ghana iyo dowladihii Sanhaja/Almoravid waxay xukumeen wadooyinka ganacsiga dahabka iyo cusbada ee Sahara. Geeska Afrika iyo xeebaha Badweynta Hindiya waxay sii wadeen ganacsi badeed la xiriira Carabta, Faaris iyo Hindiya.

Hubanti la'aanTaariikhaha qarnigan qaar, gaar ahaan kuwa la xiriira dowladaha Afrika iyo Aasiya Dhexe, kala duwan yihiin ilo kala duwan. Tirooyinka dadka iyo dagaalka lama xaqiijin karo si sax ah.
Qeybaha:302 eray · 0 ilo