Qarnigii 20aad miilaadiga ka hor
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
73 luqadood
Qarnigii 20aad ee miilaadiga ka hor waa boqol sannadood oo bilaabmay sannadka 2000 ka hor miilaadiga (KH) oo ku dhammaaday sannadka 1901 KH. Waa qayb ka mid ah bilowga da'da naxaasta dhexe (Middle Bronze Age) ee Bariga Dhow, oo waqtigaas magaalo-dawladaha iyo boqortooyooyinka Mesobotamiya, Masar iyo Levant ay leeyihiin nidaam maamul oo qoraal ku tiirsan.
Ilaha aan ka helno muddadan waxay u badan yihiin alwaax dhoobo ah oo far masmaari (cuneiform) lagu qoray, qoraallada hiirooglifka Masaari ah, iyo cilmi-baarista qadiimiga ah. Taariikhaha sannadaha ee qarnigan waa qiyaas; qaababka xisaabinta (chronology dheer, dhexe iyo gaaban) ayaa is khilaafa.
Masar
Masar waxay ku jirtaa Boqortooyadii Dhexe, ka dib markii Mentuhotep uu mideeyay dalka dhammaadkii mudadii kala qaybsanaanta koowaad. Boqortooyada 11aad ayaa lagu beddelay Boqortooyada 12aad, oo caasimaddeedu ahayd Itjtawy oo u dhow Fayyum. Boqorradii Amenemhat iyo Senusret waxay dhiseen dhisme wax-soo-saar beereed ah, dhufays ku yaal xadka koonfureed ee Nubia, iyo baaramiidyo dhoobo iyo dhagax ah.
Mesobotamiya
Bilowga qarnigan waxaa dhacay burburkii boqortooyadii saddexaad ee Ur (Ur III), kadib weerarro Elamiyiin ah iyo soo galitaan qabaa'il Amuuri ah. Meesheedii waxaa kacay magaalo-dawlado tartamaya sida Isin iyo Larsa, kuwaas oo mid waliba sheegtay dhaxalka Sumer iyo Akkad. Beeraha waraabka ku shaqeeya iyo ganacsiga fog ee laga bilaabo Anatolia ilaa Khaliijka ayaa sii socday.
Anatolia iyo Levant
Anatolia waxaa ka jiray shabakad ganacsi oo ay maamulayaan ganacsato Ashuuri ah oo degganaa xarumo lagu magacaabo karum, sida tan Kanesh (Kültepe). Alwaaxdooda ganacsi waxay muujinayaan iibka qalinka, naxaasta iyo maryaha. Levant-ka iyo xeebta Sooriya waxaa ka jiray magaalooyin deyr leh sida Byblos oo xiriir dhaw la lahayd Masar.