Qarnigii 27aad miilaadiga ka hor

Qarnigii 27aad miilaadiga ka hor waa muddo boqol sannadood ah oo ka bilaabmaysa sannadka 2700 ka hor miilaadiga oo ku dhammaanaysa 2601 ka hor miilaadiga. Waa qayb ka mid ah da'da Bronze-ka hore (Early Bronze Age), waqti ay dowlado xarun-leh soo baxeen Mesobotamiya, Masar iyo dooxada webiga Indus.

Isha ugu weyn ee taariikhda muddadan waa qadaadiicda qorista hore — qoraalka cuneiform ee Sumer iyo hieroglyph-ka Masar — oo weheliya cilmi-baaristii qadiimiga. Taariikhaha sannadaha ee muddadan badanaa waa qiyaas; khilaaf jira oo il-il u kala duwan yahay.

Masar: Boqortooyada Hore

Muddadan Masar waxay ku jirtay Boqortooyada Hore (Old Kingdom) iyo dhammaadka Boqortooyadii Saddexaad. Boqorka Djoser waxaa loo aaneynayaa dhismaha ahaanshiyada dhagaxa ee ugu horreysay ee waaweyn — pyramid-ka jaranjaro-leh ee Saqqara, oo naqshadihiisa la xiriirinayo maamulaha Imhotep. Xilligaas maamulka dhexe ee boqorka wuxuu ururiyay shaqaale badan iyo agab, taasoo muujineysa awood dhaqaale iyo qorsheyn.

Mesobotamiya

Koonfurta Ciraaq magaalo-dowlado Sumer sida Uruk, Ur, Lagash iyo Kish waxay ku tartameen dhul, biyo-waraabis iyo waddooyin ganacsi. Muddadan waxaa loo tixgeliyaa qaybta hore ee xilliga loo yaqaan Early Dynastic. Qoraalka cuneiform wuxuu ka gudbay astaan-macluul (pictograph) oo u wareegay hab luqadeed ka badan, isticmaalna wuxuu ku ballaaray xisaab, canshuur iyo diin.

Meelo kale

Dooxada webiga Indus waxay ku jirtay wareegga hore ee Harappan, halkaas oo tuulooyin waaweyn iyo ganacsi soo baxay ka hor magaalooyinka qorsheysan ee dabadeed. Bariga Mediterraneanka iyo Anatolia waxaa ka jiray ganacsi macdan — naxaas iyo tin — oo kobciyay wax-soo-saarka bronze-ka. Yurub waxay ku jirtay xilliga Neolithic-ka dambe iyo bilowga bronze-ka gobol ahaan; taallooyinka megalithic ee Galbeedka Yurub qaar muddadan la xiriiriyaa.