Qarnigii 2aad

Qarnigii 2aad waa muddada u dhaxaysa sannadka 101 iyo sannadka 200 ee taariikhda miilaadiga (AD). Waa qarniga labaad ee habka taariikheed ee Giriigoori/Juliyaan, oo lagu tiriyo laga bilaabo sannadka 1. Qarnigan waxaa lagu qeexaa ballaadhinta iyo kadib xasilloonida boqortooyada Roomaanka ee badhtamaha, iyo isbeddel dhaqaale iyo diimeed ka dhacay Aasiya iyo Afrika.

Xiriirka ganacsi ee dhulka iyo badda — gaar ahaan waddooyinka xariirka iyo marinnada Badweynta Hindiya — waxay isku xirayeen boqortooyooyinka Rooma, Farsiga/Bartiya, Hindiya iyo Shiinaha. Xiriirkaas wuxuu gudbiyay alaab, fikrado diimeed iyo sidoo kale cudurro faafa.

Boqortooyada Roomaanka

Inta badan qarnigii 2aad waxaa xukumay taliyayaal la yiraahdo "boqorrada wanaagsan" ee isku xigxigay, oo ay ka mid yihiin Tarayan, Hadriyan, Antoninus Pius iyo Markus Aurelius. Boqortooyadu waxay ballaca ugu weyn gaartay horraantii qarniga, ka dib waxaa la doortay siyaasad ilaalinta xuduudaha, sida Derbiga Hadriyan ee Biriteyn. Dhammaadka qarniga, dagaallada xuduudda iyo cudur faafay (oo caadi ahaan loo yaqaan cudurka Antonine) waxay culays saareen dhaqaalaha iyo ciidamada.

Aasiya

Shiinaha waxaa xukumaayay boqortooyada Han ee dambe, oo qarniga dhammaadkiisa la kulantay khilaaf gudaha iyo kacdoonno beeraley, kuwaas oo horseeday burburka awoodda dhexe. Hindiya waqooyi iyo Aasiya dhexe waxaa ka jirtay boqortooyada Kushaan, oo dhiirrigelisay Budhiismada iyo ganacsiga waddada xariirka. Bartiya (Parthia) waxay dagaallo joogto ah la gashay Rooma xuduudda Mesobotamiya.

Diin iyo fikir

Masiixiyaddu waxay ka faaftay magaalooyinka Bariga Dhexe ilaa Waqooyiga Afrika, Anatoliya iyo Rooma, iyadoo la abuuraa qoraallo difaac (apologetics) iyo qaab-dhismeed kiniisad hoose. Isla waqtigaas, falsafada Sitoyikada iyo Belaatoonimada cusub waa la wadaa, halka Budhiismadu ka gudubtay Aasiya dhexe ilaa Shiinaha.

Cilmi iyo dhaqan

Qarnigan waxaa ka soo baxay qoraallo saameyn dheer leh: shaqada Batlaymuus ee xiddigiska iyo juqraafiga, iyo qoraallada caafimaad ee Jaaliinuus (Galen), kuwaas oo saldhig u ahaa cilmiga Yurub iyo dunida Islaamka qarniyo badan ka dib. Farshaxanka Roomaanka, dhismaha waaweyn iyo shabakadda waddooyinka ayaa sii ballaadhay.