Qarnigii 2aad miilaadiga ka hor
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Qarnigii 2aad ee miilaadiga ka hor waa muddada u dhaxaysa sannadka 200 ka hor miilaadiga iyo sannadka 101 ka hor miilaadiga. Waa qarni uu Rooma ku ballaadhay badda Mediterranean-ka, halka boqortooyooyinkii Hellenistic-ka ee ka dhashay qaybsanaantii boqortooyadii Alexander the Great ay tabar yaraadeen.
Bariga, dawladdii Han ee Shiinaha waxay xoojisay maamul dhexe iyo ganacsi fog. Hindiya waqooyi waxaa jiray dawlado is bedbeddelay ka dib burburkii Mawriya. Guud ahaan qarnigu wuxuu muujiyay isku xirnaanta jidadka ganacsiga ee dhulka iyo badda.
Rooma iyo badda Mediterranean
Rooma, ka dib guushii ay ka gaadhay Qarthajiin dagaalkii labaad ee Punic-ka, waxay bilowday faragelin joogto ah oo dhinaca bariga ah. Dagaallo la galay boqortooyooyinkii Makedooniya iyo Seleucid-ka waxay keeneen in Giriiga uu galo saamayn Roomaan ah. Dhammaadka qarniga Qarthajiin waa la duqeeyay oo la baabi'iyay dagaalkii saddexaad ee Punic-ka, sanadka 146 ka hor miilaadiga; isla sanad ku dhow ayaa magaalada Korintos la qabsaday.
Gudaha Rooma, isbeddelka dhulka iyo hantida wuxuu keenay khilaaf siyaasadeed. Walaalaha Gracchus waxay soo jeediyeen dib-u-qaybin dhul iyo dib-u-habayn bulsho, arrintaas oo ku dhammaatay rabshado siyaasadeed iyo dhimashadooda. Kadib, hoggaamiyayaal sida Marius waxay bilaabeen dib-u-habayn ciidan oo saldhig u noqday siyaasaddii qarniga xigay.
Aasiya
Shiinaha, boqorka Han ee Wu wuxuu ballaadhiyay xuduudaha oo diray safiiro dhanka galbeed, kuwaas oo furay xidhiidh ganacsi oo markii dambe loo yaqaannay Jidka Xariirta. Fars iyo Mesobotamiya waxaa xoog ku yeeshay Parthiyaanka, kuwaas oo ka gaashaandhigay dhulkii Seleucid-ka. Bactria iyo Hindiya waqooyi waxaa jiray boqorro Giriig-Bactrian ah oo lacag iyo dhaqan isku dhafan ka tageen.
Dhaqan iyo aqoon
Waxaa qarnigan la xidhiidha shaqooyin xisaabeed iyo xiddigiye ah oo ka soo baxay dhulka Giriigga, sidoo kale taariikhyahannada oo diiwaan geliyay kor-u-kaca Rooma. Warqadda warqadeed ee Shiinaha, akhrinta diiwaannada dowladda, iyo maktabadaha Hellenistic-ka waxay ahaayeen tusaalooyin muujinaya sida aqoonta loo kaydiyay.