Qarnigii 3aad
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Qarnigii 3aad waa muddada ka bilaabata sanadka 201 kuna dhammaanaysa sanadka 300 ee taariikhda miilaadiga (kalandarka Giriyoori/Juliyaan). Waa mid ka mid ah tobankii qarni ee ugu horreeyay xisaabinta miilaadiga.
Qarnigan waxaa lagu xusuustaa isbeddello siyaasadeed oo waaweyn oo ka dhacay bariga Mediterranean-ka iyo Bariga Dhexe. Boqortooyada Roomaanka waxay soo martay xilli xasillooni-darro ah oo taliyayaal badan si degdeg ah isugu beddeleen, halka Iiraan ay ka dhalatay boqortooyo cusub oo awood leh.
Boqortooyada Roomaanka
Bartamaha qarniga, Roomaanku wuxuu soo maray muddo taariikhyahannadu ugu yeeraan 'xiisadda qarnigii 3aad'. Waxaa isku xigxigay imbaraadoyaal badan oo inta badan ciidammadu soo saareen, waxaana la kulmay dhibaatooyin dhaqaale, weerarro xuduudeed, iyo qaybsanaan gobolladii. Dhammaadka qarniga, Diyoklatiyaan wuxuu bilaabay dib-u-habeyn maamul iyo mid militari oo dowladda mar kale adkeysay, oo ay ka mid tahay nidaamka talis wadaag ah.
Iiraan iyo bariga
Horraantii qarniga waxaa Iiraan ka jabay boqortooyadii Partiyaanka, waxaana meesheedii yimid boqortooyada Saasaaniyiinta. Saasaaniyiintu waxay xoojiyeen maamul dhexe iyo diinta Sorodashtiya, waxayna Roomaanka la galeen dagaallo isku xigxigay oo ku saabsanaa Mesobotaamiya iyo Armeeniya.
Diinta iyo fikirka
Masiixiyaddu qarnigan gudihiis way ku sii fidday magaalooyinka Boqortooyada Roomaanka, iyadoo mararka qaarkood la kulantay cadaadis dowladeed. Waxaa sidoo kale kobcay dhaqdhaqaaqyo diimeed oo cusub, sida Maaniiyadda oo ka bilaabatay Mesobotaamiya oo u faaftay bari iyo galbeed labadaba. Falsafadda Giriigga waxaa lagu cusboonaysiiyay dhaqdhaqaaqa Neo-Aflaatuunka.