Qarnigii 8aad
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Qarnigii 8aad waa muddada ka bilaabatay sannadka 701 ilaa sannadka 800 ee kalandarka Miilaadiga (Gregorian/Julian). Waxa uu qayb ka yahay waxa taariikhyahannadu ugu yeeraan qarniyada hore ee dhexe ee Yurub, halka gobollada Aasiya iyo Bariga Dhexe uu ku beegan yahay kobac dowladeed iyo mid dhaqaale.
Qarnigan waxaa lagu xusaa isbeddel awoodeed oo waaweyn: dowladnimadii Islaamka oo ka gudubtay xukunkii Umawiyiinta oo loo wareejiyay Cabbaasiyiinta, dowladihii Shiinaha oo Sulaaladii Tang ay marxalado xoog iyo qalalaase soo maraan, iyo Yurubta galbeed oo hoos timid xoojinta reer Karolinga.
Bariga Dhexe iyo dowladnimada Islaamka
Bilowga qarniga, Khilaafadda Umawiyiinta ee xarunteedu ahayd Dimishiq ayaa gaadhay fidinta ugu ballaadhan, oo ay ku jirto galitaanka Jasiiradda Ayberiya (Isbaanish iyo Bortuqiis maanta). Bartamihii qarniga waxaa dhacay kacaan siyaasadeed oo Cabbaasiyiintu ku qabsadeen xukunka, xaruntiina loo raray Ciraaq, halkaas oo lagu aasaasay Baqdaad. Wareejintaas waxay beddeshay habka maamulka iyo saamaynta dhaqamada Faaris.
Yurub
Yurubta galbeed, qoyska Karolinga ayaa awoodda ka qaatay boqorradii Merowinga ee Faranka. Charlemagne (Karlo Weyne) ayaa ballaadhiyay dowladdiisa qarniga dabayaaqadiisii, isagoo la xidhiidhay Papada Rooma. Waqooyiga, weerarradii ganacsi iyo boobka ee Vikingada ayaa bilaabmay dhammaadkii qarniga, iyagoo saameeyay xeebaha Ingiriiska iyo Faransiiska.
Aasiya iyo Afrika
Shiinaha, Sulaaladii Tang waxay hoggaamisay xarumo magaalo oo waaweyn iyo ganacsi socda wadooyinka xariirta, laakiin waxay la kulantay kacdoonno gudaha ah oo daciifiyay dowladda dhexe. Japan waxay xaruntii dowladda u rartay Nara, waqti lagu xusay hormarka suugaanta iyo Buddhiism-ka. Afrika, ganacsiga saxaraha iyo kan badweynta Hindiya ayaa xoogaystay, iyadoo xeebaha bariga Afrika ay ka jireen degmooyin ganacsi oo la xidhiidha Carabta iyo Hindiya.