Qaybta 6 ee curiye

Qaybta 6 ee curiye (sidoo kale loo yaqaan Guruubka 6) waa tiirka lixaad ee shaxda xilliyeedka (jadwalka curiyeyaasha ee kiimikada). Waxaa ka mid ah chromium (Cr), molybdenum (Mo), tungsten (W) iyo seaborgium (Sg). Dhammaantood waa biraha kala-guurka ah (transition metals), kuwaas oo leh elektaroono ku jira qolof d ah oo aan buuxsamin.

Curiyeyaasha guruubkan waxay leeyihiin heerar oksideyn (oxidation states) kala duwan, ugu badnaan +6. Kala-duwanaanshahaas ayaa sababa in ay sameeyaan xeryahood midabbo leh iyo in ay si weyn ugu shaqeeyaan catalysis-ka (dedejinta falcelinta kiimikada). Chromium, molybdenum iyo tungsten waa biro adag oo leh heer-dhalaal sare; tungsten wuxuu leeyahay heer-dhalaalka ugu sarreeya birta oo dhan.

Chromium

Chromium waa bir cad-buluug ah oo caan ku ah adkeysiga miridhka (corrosion). Waxaa loo isticmaalaa in birta lagu daboolo (chrome plating) iyo in laga sameeyo birta aan miridhka qaadin (stainless steel). Xeryahaas chromium-ka waxay leeyihiin midabbo kala duwan — magaca wuxuu ka yimid ereyga Giriigga ah ee 'chroma' oo micnihiisu yahay midab. Xeryaha chromium ee heerka +6 waxaa loo tixgeliyaa kuwo sun ah oo halis caafimaad leh.

Molybdenum iyo tungsten

Molybdenum waxaa inta badan lagu daraa biraha si loo kordhiyo xoogga iyo iska-caabbinta kulaylka. Sidoo kale wuxuu door ku leeyahay bayoolajiga: ensaymo qaar oo bakteeriyo iyo dhirta ku jira waxay isticmaalaan molybdenum si ay nitrogen-ka u beddelaan. Tungsten (oo sidoo kale loo yaqaan wolfram, calaamaddiisuna tahay W) waxaa laga sameeyaa xarigga laambadaha hore, qalabka gooynta ee carbide-ka tungsten, iyo qaybo u baahan kulayl aad u sarreeya.

Seaborgium

Seaborgium waa curiye macmal ah (synthetic) oo aan dabiiciga ahaan dhulka laga helin. Waxaa lagu abuuraa dhagar-tuurayaal (particle accelerators), atomyadiisuna waa kuwo shucaac-sii-daaya oo si degdeg ah u burbura. Sababtaas awgeed, kiimikadiisa waxaa lagu baaray tiro aad u yar oo atomyo ah; natiijooyinka la helay waxay muujiyeen dabeecad la mid ah tungsten-ka.