Qilij Arslan Labaad
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
25 luqadood
Qilij Arslan Labaad (Turkiga: II. Kılıç Arslan) wuxuu ahaa suldaan ka tirsanaa Suljuuqiyiinta Ruum, oo ah dawlad Turkiyeed Islaami ah oo xukumaysay qaybo badan oo Anadoolka (Aasiya Yar) intii u dhaxaysay qarniga 11aad iyo 13aad. Muddadii xukunkiisu badhtamaha qarniga 12aad ilaa dhammaadka qarnigaas ayay ku beegneyd, isaga oo caasimad ka dhigtay Konya (Ikoniyum).
Waxa xusniin mudan xukunkiisa waa laba arrin: mid waa xoojinta awoodda dhexe ee Suljuuqiyiinta Ruum, oo lagu adkeeyay amiirradii kale ee Turkmaanka iyo dawladaha yaryar ee Anadoolka; midda kalena waa isbeddelka xiriirka la lahaa Boqortooyada Byzantine, taas oo ku dhammaatay in Byzantine luntay awoodda ay ku soo celin karto badhtamaha Anadoolka.
Soo bixidda xukunka
Qilij Arslan Labaad wuxuu awoodda helay ka dib aabbihiis Mascuud Kowaad. Sida caadada boqortooyooyinka Turkiga ee waagaas, dhaxalka boqortooyada looma dhiibin hal wiil oo kaliya, sidaas darteed sannadihii ugu horreeyay wuxuu ku qaatay dagaallo iyo heshiisyo lala galay walaalihiis iyo xigaaladiisa. Isku dayo joogto ah ayuu sameeyay in gobollada kala firidhsan uu hoos u geeyo maamul hal xarun leh.
Xiriirka Byzantine iyo Myriokephalon
Waqti dheer ayuu la lahaa Amberadoorka Byzantine Manuel Kowaad Komnenos xiriir isbeddelaya: mararka qaar heshiis iyo hab-dhaqan xushmadeed, mararka kalena colaad. Dagaalka ugu caansan waa kii Myriokephalon, oo ciidamada Byzantine ay ku dhaceen kelifta buuraleyda ah, halkaas oo Suljuuqiyiintu ay ku qaadeen guusha dagaal. Natiijadu waxay ahayd in Byzantine ka joojisay ololayaal waaweyn oo lagu doonayo dib-u-qabsashada badhtamaha Anadoolka, taasina xoojisay xasilloonida dawladda Konya.
Maamulka iyo qeybinta dhaxalka
Sannadihii dambe ee noloshiisa Qilij Arslan Labaad wuxuu boqortooyada u kala qaybiyay wiilashiisa, wiil kasta oo gobol iyo magaalo maamul ah la siiyay. Habkaas — oo aasaas ku lahaa dhaqanka dhaxal-wadaagga ee Turkiga — wuxuu keenay in wiilashu ku dhex tartamaan awoodda, kolkaas oo maamulka dhexe uu daciifay muddo ka dib geeridiisa. Dib-u-midayntii saldanadda waxay dhacday sannado ka dib, xilligii xukunka wiilashiisa qaar.
Dhaxalka taariikhiga
Xilligiisa wuxuu qayb muhiim ah ka yahay geeddi-socodka Anadoolka loo beddelay meel Turkiga iyo Islaamku ku badbaadeen: magaalooyinka sida Konya waxay noqdeen xarumo dhaqan, dhismayaal iyo waxbarasho. Byzantine-ku waxay weli hayeen xeebaha iyo galbeedka, laakiin badhtamaha dhuleed wuxuu si joogto ah u galay hoos-imaadka Suljuuqiyiinta Ruum.