Qiyaasta dakhliga qofka
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
36 luqadood
Qiyaasta dakhliga qofka waa hab xisaabeed lagu qaybiyo tiro guud (tusaale ahaan dakhliga qaran ama wax-soo-saarka) tirada dadka ku nool meesha. Natiijadu waa celcelis: intee ayaa qof kasta ku beegan haddii tirada guud si siman loo qaybiyo. Ereyga Laatiinka ah ee 'per capita' macnihiisu waa 'madax kasta'.
Habkan waxaa loo isticmaalaa in la is barbar dhigo dalal ama gobollo tiro-dadeedkoodu kala duwan yahay. Dal wax-soo-saarkiisu weyn yahay laakiin dadkiisuna aad u badan yihiin, wuxuu heli karaa qiyaas qof-ahaaneed ka yar mid dal yar oo dad yar leh.
Sida loo xisaabiyo
Qaacidadu waa mid fudud: tirada guud waxaa loo qaybiyaa tirada dadka. Tusaale ahaan, GDP-ga qofka (wax-soo-saarka guud ee gudaha loo qaybiyo dadka) iyo dakhliga qaran ee qofka (GNI per capita). Waxaa sidoo kale loo isticmaalaa arrimo aan lacag ahayn, sida biyaha qofka, dhakhaatiirta 1,000 qof kasta, ama qiiqa kaarboonka qofka.
Isbarbardhigga caalamiga
Marka dalal la is barbar dhigo, lacagaha kala duwan waa in loo beddelaa hal cabbir. Laba hab ayaa caadi ah: sicirka sarrifka suuqa, iyo qaabka awoodda iibsiga ee siman (PPP), oo tixgeliya farqiga qiimaha alaabta ee dalalka dhexdooda. PPP badanaa waxay bixisaa sawir ka dhow heerka nolosha dhabta ah. Hay'ado sida Bangiga Adduunka iyo Sanduuqa Lacagta Caalamiga ah ayaa daabaca tirooyinkan.
Xadka habka
Celceliska ma muujiyo sida hantidu u kala qaybsan tahay. Dal ay hantidu ku urursan tahay koox yar wuxuu lahaan karaa celcelis sare, in badan oo dadkiisa ahna dakhli hooseeya. Sidaa darteed celceliska waxaa badanaa la weheliyaa cabbirro kale, sida tusmada Gini, dakhliga dhexe (median), ama tusmada horumarka aadanaha. Sidoo kale, shaqada guriga iyo dhaqaalaha aan la diiwaangelin badanaa kuma jiraan tirooyinka rasmiga ah.