Qoori

Qoori waa qaybta xeebta ee ka kooban walxo dabiici ah oo kala firdhisan — sida ciid, cakalyo (dhagax yaryar), ama qolof badeed — oo ku yaal xadka u dhexeeya dhulka iyo biyaha. Waxay ku samaysantaa badweynta, badaha, harooyinka waaweyn iyo weliba webiyada qaar. Hirarka iyo socodka biyaha ayaa si joogto ah u dhaqaajiya walxahaas, sidaas darteedna qaabka qoori mar walba wuu isbeddelayaa.

Qoori looma tirin dhul deggan. Waa nidaam firfircoon oo hirarka, mawjadaha kor-u-kaca iyo hoos-u-dhaca (mawjadaha 'tide'), dabaysha iyo hadba ilaha ciidda ay ku wada shaqeeyaan. Marka ciidda soo gasha ay ka badan tahay tan baxaysa, qoori wuu ballaadhaa; marka ay ka yar tahay, wuu nuqaamaa.

Sida ay u samaysanto

Ilaha walxaha qoori waxaa ka mid ah webiyada dhulka ka soo qaada oo badda geliya, jajabka dhagaxaanta xeebta oo hirarku burburiyaan, iyo walxo nooleyaal badeed ka soo jeeda sida qolofta iyo qadaadiicda coral-ka. Hirarka markay xeebta ku dhufanayaan xagal ah, waxay abuuraan socod dhinac-mari ah oo la yiraahdo socodka xeeb-dhinaca, kaasoo ciidda safka dheer ee xeebta ku wareejiya.

Qaybaha qoori

Qoori badanaa waxay leedahay saddex qaybood: qaybta hoose ee had iyo jeer biyaha qoyaan; qaybta dhexe ee mawjadaha kor u kacaan markay soo baxdo oo bannaanaan markay hoos u dhacdo; iyo qaybta sare ee qalalan oo hirarka waaweyn oo keliya gaaraan. Gadaal ka, waxaa mar mar yaal buuro ciid ah oo dabayshu tuurtay, kuwaas oo caws-badeed ay xidhiidhiyo.

Midabka iyo nooca ciidda

Midabka qoori waxaa go'aamiya walxaha ay ka samaysan tahay. Ciidda quartz-ka badan waa caddaan ama jaalle; ciidda ka timid dhagaxa folkaanaha waa madow ama cawl; goobaha coral-ka badan waxay leeyihiin ciid caddaan aad ah. Qoori qaarkood waa cakalyo iyo dhagax wareeg ah, taasna waxay muujinaysaa in hirarku xoog leeyihiin.

Adeegsi iyo cadaadis

Qoori waa goob dalxiis, kalluumaysi iyo doon-dejin, sidoo kalena waa gogol ku noolaanta shimbiraha badda iyo qorraxoodyada badda (turtles) ee ciidda ku faaruqiya ukuntooda. Dhismaha xeeb-dhinaca, ka qodista ciidda, iyo kor u kaca heerka badda waxay yareeyaan ballaadhka qoori. Waddamo badan waxay isku dayaan inay ciid dib ugu shubaan xeebaha nuqaamay, laakiin habkaas waa mid soo noqnoqda oo kharash leh.