Qoraa

Qoraa waa qof soo saara qoraallo — sheeko, gabay, maqaal, buug cilmiyeed ama qoraal aan sheeko-abuur ahayn. Ereyga waxaa loo isticmaalaa si ballaaran: waxaa lagu tilmaamaa qofka af-hayeenka ah ee fikrad ku dhiga qoraal, iyo sidoo kale xirfadle qoraalka ka helo dakhli.

Qoraaga waxaa lagu kala saaraa nooca qoraalka uu soo saaro iyo ujeeddada. Qaarkood waxay ku shaqeeyaan suugaan-abuur (fiction), qaar kalena qoraal ku salaysan xaqiiqo (non-fiction). Warfaafinta gudaheeda, qoraaga wararka badanaa waxaa loogu yeeraa weriye ama saxafi, in kastoo shaqadu isla tahay ereybixin qoraal.

Noocyada

Waxaa ka mid ah: qoraaga sheeko-dheer (buugaag), qoraaga sheeko-gaaban, gabyaaga, qoraaga riwaayadaha iyo shaneemada (scriptwriter), qoraaga maqaalada faalada ah, iyo qoraaga cilmiga ee wax ku qora joornaalada cilmi-baarista. Qof keliya wuxuu ku shaqayn karaa dhowr nooc.

Habka shaqada

Shaqadu badanaa waxay ka bilaabmaa qorshe ama qoraal-hore (draft), waxaana ku xiga dib-u-eegis iyo tafatir. Buugaagta la daabaco, tifaftire (editor) ayaa qoraaga la shaqeeya si loo hagaajiyo qaab-dhismeedka, luqadda iyo saxnaanta. Ka dib waxaa yimaada daabacaha, suuq-geynta iyo qaybinta.

Xuquuqda iyo dakhliga

Sharciyada dalal badan, qoraalka waxaa ilaaliya xuquuqda daabacaadda (copyright), taasoo qoraaga siisa awoodda uu ku oggolaado ama ku diido isticmaalka shaqadiisa. Dakhliga wuxuu ka imaan karaa lacag hore (advance), boqolkiiba iibka (royalty), heshiisyo shaqo-gaar ah, ama deeqo iyo abaalmarino. Qoraayaal badan ayaa qoraalka ku darsada shaqooyin kale.

Xaaladda Soomaaliyeed

Suugaanta Soomaaliyeed muddo dheer waxay ku salaysnayd afka (gabay, buraanbur, heeso), qoraalkuna wuxuu ballaadhay ka dib markii far rasmi ah loo qaatay Af-Soomaaliga 1972-kii. Tan iyo markaas waxaa soo baxay qoraayaal buugaag, maqaallo iyo sheeko-abuur ah, mana yaraan qoraallo Ingiriisi ama Carabi lagu daabaco.