Rabiic al-awwal

Rabiic al-awwal (Carabi: ربيع الأول) waa bisha saddexaad ee kalandarka Hijriga, oo ah kalandar qamari ah — taariikhdiisu waxay ku salaysan tahay wareegga dayaxa, ee ma aha kan qorraxda. Bishu waxay ka dambaysaa Safar waxayna ka horraysaa Rabiic al-aakhir (oo sidoo kale loo yaqaan Rabiic al-thaani).

Sida bilaha kale ee Hijriga, Rabiic al-awwal waxay leedahay 29 ama 30 maalmood, iyadoo lagu xisaabinayo arag dayaxa cusub ama xisaab xiddigiste ah. Maadaama sanadka qamarigu uu ka gaaban yahay sanadka qorraxda ku salaysan qiyaastii 10-11 maalmood, Rabiic al-awwal waxay sanad kasta hore u socotaa marka la barbardhigo kalandarka Giriigoriga.

Magaca iyo asalkiisa

Erayga "rabiic" ee Carabiga macnihiisu waa xilliga cagaarka ama gu'ga. Magacyada bilaha Carabiga waxay ka horreeyaan Islaamka, waxayna markii hore la xidhiidheen xilliyada sanadka. Laakiin ka dib markii kalandarka Hijriga laga joojiyay ku darista bil dheeraad ah (nasii'), bilaha ayaa ku wareegi jiray xilliyada oo dhan, sidaas darteed magaca hadda lama xidhiidho xilli cayiman.

Muhiimadda diinta iyo taariikhda

Rabiic al-awwal waxay dhex-dhexaad muhiim ah ku leedahay taariikhda Islaamka. Waxaa lagu tiriyaa in Nabi Muxammad uu bishan ku dhashay, sidoo kalena bishan lagu xasuusto geeridiisa iyo gaaritaankiisa Madiina intii lagu jiray Hijrada. Xisaabinta bilaha Hijriga waxay ka bilaabantaa sanadka Hijrada, taasoo dhacday xilligaas.

Qaybo badan oo Muslimiin ah, gaar ahaan Soomaaliya iyo Bariga Afrika, waxay bishan ku qabtaan xusuusta Mawliidka — dabbaaldegga dhalashada Nabiga, oo caadi ahaan la xidhiidha maalinta 12-aad ee bisha, halka qaar kale ay tixgeliyaan 17-ka. Culimada Islaamka way ku kala aragti duwan yihiin sharcinimada dabbaaldegyada Mawliidka; qaar way taageeraan, qaar kalena waxay u arkaan bidco.

Isticmaalka maanta

Dalalka Muslimiinta badan qaarkood waxay maalinta Mawliidka ka dhigaan fasax rasmi ah. Kalandarka Hijriga wuxuu weli yahay mid rasmi ah dalal sida Sacuudi Carabiya, halka dalal kale, Soomaaliya oo ku jirto, ay labada kalandar isku raaciyaan: Giriigoriga arrimaha maamulka, Hijriga arrimaha diinta iyo xusuusyada.