Reer guuraa

Reer guuraa waa hab-nolol ay bulsho ama qoys aan si joogto ah ku degin hal meel, balse ay ku wareegaan meelo kala duwan iyagoo raadinaya daaq, biyo ama ilo kale oo nolosha. Erayga afka Soomaaliga wuxuu inta badan tilmaamaa qoysaska xoolo-dhaqatada ah oo guriga (aqalka) qaada oo dhisa meel kasta oo ay ku deggaan.

Guuritaanka reer guuraaga ma aha socod aan qorshe lahayn. Wuxuu ku xidhan yahay xilliyada roobka iyo abaarta, xaaladda daaqa, iyo aqoon dhaxal ah oo ku saabsan halka biyaha laga helo. Qoysaska badanaa waxay leeyihiin jidad iyo goobo caado ah oo ay ku noqnoqdaan sannad kasta.

Noocyada guuritaanka

Cilmi-baarayaasha bulshada waxay kala saaraan dhowr nooc. Xoolo-dhaqato guuraa ah (pastoral nomadism) waa kuwa nolashooda ku xidhan xoolaha sida geela, adhiga, lo'da iyo dameerka. Guuritaan xilliyeed (transhumance) waa marka qayb ka qoyska xoolaha la raacdo, halka qaybta kale ay meel joogto ku harto. Waxaa kaloo jira ganacsato guuraa ah iyo bulshooyin ugaarsi iyo goosasho ku noolaa.

Dhaqaalaha iyo bulshada

Dhaqaalaha reer guuraaga wuxuu ku salaysan yahay wax-soo-saarka xoolaha: caanaha, hilibka, hargaha iyo iibka nool. Xoolaha waxay sidoo kale u shaqeeyaan sidii maal iyo kayd, oo lagu bixiyo yarad, magdhow iyo xidhiidh qoysas. Nidaamka bulshada wuxuu badanaa ku dhisan yahay qabiil ama xidhiidh dhalasho, taasoo suurtogelisa in ilo dabiici ah la wadaago oo khilaafyada lagu xalliyo dhexdhexaadin oday.

Reer guuraaga Geeska Afrika

Geeska Afrika, gaar ahaan Soomaaliya, waxaa ka jira qayb weyn oo dadka ah oo ku nool hab-nololka reer guuraaga ama ku-meel-gaarka ah (kala-guur). Geela wuxuu leeyahay meel gaar ah dhaqanka, luuqadda iyo maansada Soomaalida. Aqalka Soomaaliga oo laga sameeyo alwaax iyo dermo waa qaab loogu talagalay in dhaqso lagu kala-diro, lagu qaado, lagu dhiso.

Isbeddellada casriga

Qarniyadii dambe, dowlado badan waxay wadeen siyaasado dejin ah, oo ay ku jiraan iskuulo joogto ah, ceelal la qoday iyo xadeyn dhulka daaqa. Isbeddelka cimilada, abaaraha isdaba joog ah, iyo koritaanka magaalooyinka waxay yareeyeen tirada dadka ku nool si buuxda hab-nololkan. Qaar badan hadda waxay isticmaalaan hab isku dhafan: qayb ka qoyska magaalo joogta, taleefan iyo lacag-dhoofin la isticmaalo, halka xoolaha ay wali guuraan.