Reheniyaam

Reheniyaam (Re) waa curiye kiimikaad ah oo ka mid ah biraha kala-guurka ah (transition metals), taasoo ku taal shaxda xilliyeedka (periodic table). Waa bir cad oo dhalaalaysa, aad u culus, oo leh barta dhalaalidda (melting point) ugu sarreysa kuwa ugu badan ee curiyayaasha la yaqaan. Sababtaas awgeed waxaa loo isticmaalaa meelaha kulaylka sare laga rabo in birtu ku sii adkaato.

Reheniyaam waa mid ka mid ah curiyayaasha ugu yar ee dhagaxa dushiisa dhulka ku jira. Kuma helo si madax-bannaan macdan gaar ah oo isaga u taal; badanaa waxaa lagu helaa iyadoo lagu qasan yahay macdanta molibdenum-ka iyo naxaasta, waxaana laga soo saaraa marka macdantaas la shubo ama la safeeyo. Kaas ayaa ka dhigaya mid qaali ah oo suuqiisu yar yahay.

Taariikhda helitaanka

Reheniyaam waxaa la aqoonsaday horraantii qarnigii labaatanaad, waxaana la tiriyaa mid ka mid ah curiyayaasha dabiiciga ah ee ugu dambeeyay ee la ogaado. Magaca wuxuu ka soo jeedaa Laatiinka 'Rhenus', oo loola jeedo webiga Rhine ee Yurub. Sanadaha bilowga ah, tirada la soo saaray aad bay u yarayd, waxaana la isticmaali jiray oo keliya cilmi-baaris.

Sifooyinka jireed iyo kiimikaad

Reheniyaam waa bir aad u adag oo cufkeeda (density) sarreeyo. Waxay leedahay barta dhalaalidda iyo barta karkarinta oo labaduba aad u sarreeya, taasoo ka dhigeysa mid ku habboon meelaha heerkulku aad u kaco. Kiimikaad ahaan waxay yeelan kartaa heerar oksaydeyn (oxidation states) kala duwan, taasoo u saamaxaysa inay samayso xeryo badan oo kala nooc ah, gaar ahaan kuwa oksaydka ah.

Isticmaalka

Isticmaalka ugu weyn ee reheniyaam waa isku-dhafyada (alloys) birta lagu sameeyo, gaar ahaan kuwa nikel ku salaysan ee laga sameeyo qaybaha gudaha ee mishiinada duulimaadka (turbine blades). Sidoo kale waxaa loo isticmaalaa sidii kicin-yare (catalyst) warshadaha shidaalka lagu safeeyo, iyo sameynta shidaalka ay heerkiisa octane-ku sarreeyo. Isbeddel yar oo culeyska macdanta laga soo saaro ah wuxuu saameyn ku yeelan karaa qiimaha suuqa.