Roodhiyaam

Roodhiyaam (Rh) waa curiye kiimikaad oo bir ah, tirada atamigga (nambarka ay leedahay atamku sida uu u kala horreeyo shaxda curiyeyaasha) waa 45. Wuxuu ka mid yahay kooxda birta balaatiin (platinum group metals), taas oo ay ku jiraan sidoo kale balaatiin, balaadiyaam, iridiyam, osmiyam iyo rutheeniyam. Roodhiyaam waa bir midabkeedu yahay caddaan bilic leh, adag, wuxuuna u adkaystaa daxalka iyo aashitada badan.

Curiyahan waa mid aad u yar dhulka gudihiisa, waana ka mid kuwa ugu qaalisan birta ganacsiga. Inta badan waxaa laga helaa marka la safeeyo macdanta niikalka iyo balaatiinta, isaga oo keligiis macdan gaar ah dhif ku ah.

Taariikhda helitaanka

Roodhiyaam waxaa la aqoonsaday horraantii qarnigii 19aad, waxaana lagu tiriyaa saynisyahan Ingiriis ah William Hyde Wollaston, oo isla xilligaas kala saaray balaadiyaam. Magaca wuxuu ka soo jeedaa erey Giriig ah oo micnihiisu yahay "casaan" (rhodon), sababtoo ah xalalka qaar ee curiyahan midab casaan-guduud ah bay yeeshaan.

Sifooyinka

Roodhiyaam wuxuu leeyahay heerkulka dhalaalidda oo sarreeya, wuxuuna si fiican u gudbiyaa korontada iyo kulaylka. Kuma milmo aashitada caadiga ah marka keli ah, waxaana adkeysigiisa daxalka ka dhigay mid loo isticmaalo dahaar (coating) birta kale lagu dul mariyo si ay u sii jirto oo bilic u yeelato.

Isticmaalka

Isticmaalka ugu weyn ee roodhiyaam waa kaataliistayaasha (walxo dedejiya falcelin kiimikaad iyagoon isbeddelin) ee lagu rakibo qalabka nadiifiya qiiqa baabuurta. Halkaas wuxuu ka caawiyaa in gaasaska niitroojiin-ogsaydh loo beddelo niitroojiin iyo ogsijiin. Sidoo kale waxaa loo isticmaalaa dahaarka dahabka iyo qalabka lagu qurxiyo, muraayadaha farsamada, iyo warshadaha kiimikaad.