Ruwaayad
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
40 luqadood
Ruwaayad (sidoo kale loo qoro riwaayad) waa hab farshaxan oo jilayaal ku soo bandhigaan sheeko ama dhacdo iyagoo isticmaalaya hadal, dhaqdhaqaaq, dhar iyo goob la diyaariyey. Erayga Af-Soomaaliga ah wuxuu ka soo jeedaa Carabiga (riwaaya), oo asal ahaan la xiriirta sheeko-sheegid; isticmaalka Soomaalida caadiga ah wuxuu si toos ah u tilmaamaa bandhig masraxeed oo dad daawadayaal ah hortooda lagu sameeyo.
Ruwaayadda waxaa lagu kala saaraa masraxa la daawado iyo mid raadiyaha ama telefishanka lagu duubo. Aasaaskeeda waa qoraal (sheeko iyo wada-hadal), agaasime (tilmaame) qorshaha bandhiga dhisa, jilayaal doorarka qaada, iyo dhagaystayaal ka jawaaba. Qaybo badan oo Ruwaayadaha Soomaalida ah waxaa lagu daraa heeso iyo muusik, taas oo ka dhigtay heeso badan oo caan ah kuwo asal ahaan ka soo baxay masrax.
Qaab-dhismeedka
Ruwaayaddu badanaa waxay leedahay furitaan lagu bar-tumo goobta iyo jilayaasha, is-hor-imaad (khilaaf) sii kordhaya, iyo gunaanad. Waxaa la kala qaybiyaa fal (act) iyo muuqaal (scene). Wada-hadalka ayaa ah aaladda ugu weyn ee sheekada horay u wadda, halka tilmaamaha agaasimuhu ay qeexaan dhaqdhaqaaqa iyo cod-ka-dhawaajinta. Masraxa raadiyaha, cod, dhawaaq iyo aamusnaan ayaa beddela muuqaalka.
Ruwaayadda Soomaaliyeed
Masraxa Soomaaliyeed ee casriga ah wuxuu koray qarnigii 20-aad, gaar ahaan magaalooyinka, isagoo isku daray dhaqanka afka ee gabayga iyo heesta. Kooxo masraxeed ayaa soo bandhigi jiray riwaayado ku saabsan bulshada, jacaylka, guurka, siyaasadda iyo isbeddelka nolosha magaalada. Heesaha ka mid ah riwaayadaha ayaa sii noolaaday xitaa marka bandhiggii asalka ahaa la illoobo, maadaama duubistu badanaa heesaha keliya xafiday.
Doorka bulshada
Ruwaayaddu waa qalab lagu gudbiyo fikrado, lagana dooddo arrimo bulsheed iyada oo la adeegsanayo sheeko la daawado. Waxay sidoo kale ka shaqeysaa dhinaca waxbarasho iyo maaweelo, waxayna suurtogelisaa in dhagaystayaashu ay isku aqoonsadaan doorarka la soo bandhigay. Sababtoo ah bandhiggu si toos ah ayuu u dhacaa, jawaabta dhagaystayaasha waxay saameyn ku yeelan kartaa habka jilaa kasta oo maalin walba u dhiibo doorkiisa.