Sako
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
99 luqadood
Sako (Carabi: زakaat/زكاة, sidoo kale loo yaqaan Sakada, Zaka ama Zako) waa bixin maal ah oo waajib ah oo Muslimka maalkiisa ka baxa marka maalkaasi gaaro heer la yiraahdo nisaab oo muddo la cayimay uu gacanta ku sii jiro. Waa mid ka mid ah tiirarka Islaamka, oo lala xiriiriyaa salaadda marar badan oo Qur'aanka lagu soo qaatay.
Sako laguma tirsanto sadaqo ikhtiyaari ah. Waa xaq lagu leeyahay maalka, oo loo qaybiyaa qeybo dad la magacaabay. Sidaas darteed fiqhiga Islaamka wuxuu u dhigay xisaab cad: nooca maalka, xadka hoose (nisaab), boqolkiiba la bixinayo, iyo cida qaadan karta.
Nisaab iyo boqolkiiba
Nisaab waa xadka hoose ee maalka oo hoos marka maalku ka yahay sako lama bixin. Dahabka, qalinka, lacagta iyo ganacsiga badanaa waxaa lagu qiyaasaa qiimaha dahabka ama qalinka, boqolkiiba la bixinayana waa rubuc-toban meelood (2.5%) oo sanadkii mar ah, marka sanad qamari uu maalka dhaafo. Xoolaha (geela, lo'da, adhiga) iyo beeraha waxay leeyihiin xisaab kale oo tiro iyo miisaan ku salaysan, taasoo ku kala duwan noocyada.
Kuwa sako qaadan kara
Qur'aanka (Suurat al-Tawba) wuxuu tilmaamay siddeed qaybood: faqiirka, miskiinka, kuwa sako ururiya, kuwa qalbiga loo soo jiidayo, xoreynta addoonta, kuwa daynta ku hoos jira, waddada Alle, iyo musaafirka safarku ku go'ay. Culimadu way isku khilaafsan yihiin sida qaybahaas maanta loo fasiro, gaar ahaan 'waddada Alle' iyo xoreynta addoonta.
Maamulka iyo dhaqan-gelinta
Taariikh ahaan, dowladda Islaamku waxay sako ururin jirtay oo qeybin jirtay. Waqtiyada dambe, dalal badan waxay ka dhigeen arrin shaqsi ah oo qofku iskiis u bixiyo, halka dalal kale (tusaale ahaan qaar ka mid ah dalalka Khaliijka iyo Aasiya) ay sameeyeen hay'ado rasmi ah ama nidaam sharci ku xiran. Waxaa kaloo jira ururo samafal iyo masaajid oo sako ururiya oo qaybiya.
Sako al-fidr
Sako al-fidr waa bixin gooni ah oo la bixiyo dhammaadka bisha Ramadaan, ka hor Ciidda. Waa tiro cunto ah (ama qiimeheeda) oo qof kasta laga bixiyo, oo aan ku xirnayn nisaabka sanadlaha ah. Ujeeddadeeda fiqhiga lagu sheegay waa in dadka baahan ay ciidda ka qaybgalaan.