Sanad Maalin Dheer

Sanad maalin dheer (oo Ingiriisi lagu yiraahdo leap year) waa sanad kalandar ah oo laga dhigay mid ka dheer sanadka caadiga ah, iyadoo lagu daray maalin ama bil dheeraad ah. Ujeeddada waa in kalandarka la waafajiyo wareegga dhabta ah oo ah ku-noqoshada xilliyada ama socodka dayaxa, maadaama wareeggii dabiiciga ahi uu tirooyin dhan ah maalmo ka koobnayn.

Kalandarka Gregorian, kaas oo caalamka intiisa badan hadda ku shaqeeya, sanadka caadiga ah waa 365 maalmood. Laakiin wareegga Dhulku ku dhammaystiraa Qorraxda ku dhow 365 maalmood iyo rubuc maalin. Haddii rubucaas laga tago, kalandarka wuu ka dhumaa xilliyada. Sidaas darteed afar sanad kastaa waxaa lagu daraa maalin dheeraad ah — 29 Febraayo — sanadkaasna wuxuu noqdaa 366 maalmood.

Sharciga xisaabinta ee Gregorian

Sanadka Gregorian waa maalin dheer haddii uu si buuxda u qaybsanayo 4. Laakiin haddii uu ku dhammaado boqol (u qaybsanto 100) waa sanad caadi ah, ilaa iyo haddii uu sidoo kale u qaybsanto 400. Sidaas awgeed 1900 ma ahayn sanad maalin dheer, halka 2000 uu ahaa. Xeerkan wuxuu yareeyaa khaladka ka dhasha in rubuc maalin oo saxda ah loo qaato, maadaama wareegga dhabta ah wax yar uga yar yahay 365.25 maalmood.

Kalandarka Julian iyo isbeddelka

Kalandarka Julian, oo Rooma laga bilaabay, wuxuu afar sanad kasta maalin ku darayay iyada oo aan lahayn xeerka boqollada. Taasi waxay keentay in kalandarku si tartiib ah uga dheelmo xilliyada. Dib-u-habeynta Gregorian, oo qarnigii 16-aad la soo bandhigay, waxay xeerkii boqolka iyo afar boqolka ku dartay, waxaana maalmo la tirtiray si loo saxo dheelmashadii soo urursantay. Dalal badan waxay isbeddelkaas qaateen waqtiyo kala duwan, taas oo taariikhda dhacdooyinka qaar ka dhigtay wax loo qoro laba nooc.

Kalandarrada dayaxa iyo qorrax-dayaxa

Kalandarka Hijriga ee Islaamka waa mid dayax ah oo ka koobnaa 354 ama 355 maalmood; sanadkiisa dheeri wuxuu ku darsanayaa maalin keliya oo lagu xisaabiyo bilaha, mana isku xiran xilliyada Qorraxda. Kalandarrada qorrax-dayaxa ah — sida kalandarka Cibraaniga iyo kuwa Aasiya qaar — waxay bil dheeraad ah ku daraan sanadaha qaar, si bilaha dayaxa ah loo waafajiyo sanadka xilliyeed.