Sanduuqa codadka

Sanduuqa codadka waa xubin ku taal qanjaha cunaha, oo isku xidha sanka iyo afka dhinac, dhuunta neefta (trachea) dhinaca kale. Waxa uu ka kooban yahay carjaw (dhuux adag oo jilicsan) iyo muruqyo yaryar oo dhaqdhaqaaqa maamula. Magaca caalamiga ah ee suugaanta caafimaadka waa larynx.

Labo shaqo oo waaweyn ayuu qabtaa: mid neefsashada iyo ilaalinta marinka hawada, iyo mid codka soo saarta. Marka la liqo, daboolka loo yaqaan epiglottis wuxuu ku dul rogmadaa afka sanduuqa codadka, si cuntada iyo biyuhu u galaan marinka cuntada ee dhuunta hawada.

Qaab-dhismeedka

Sanduuqa codadka waxaa taageera dhawr carjaw. Kuwa ugu caansan waa carjawga gaashaan-u-eg ee hore, oo ragga qaarkood ka muuqda dushii qoorta (waxaa lagu magacaabaa 'tuffaaxa Aadan'), iyo mid faati u eg oo hoos yaal. Gudaha waxaa ku yaal laba jeexood oo maqaar ah oo la yidhaahdo xadhkaha codka (vocal folds). Muruqyo yaryar ayaa fidiya, adkeeya ama u dhoweeya xadhkahaas.

Sida codku u dhasho

Marka hawada sambabada laga saaro ay soo martoISO farqiga u dhexeeya xadhkaha codka, xadhkuhu way gariiraan. Gariirkaas ayaa hawada ku abuura mowjado dhawaaq. Sarrayntiisa (heerka cod-dheeraadka) waxay ku xidhan tahay xoogga xadhkaha loo fidiyo iyo dhumucdooda. Kadib, sanka, afka, carrabka iyo bushimuhu way qaabeeyaan dhawaaqa oo waxay ka dhigaan hadal. Sidaas darteed hadalku waa isu-tag hawo, gariir iyo qaabayn.

Caafimaad iyo isbeddel

Bararka xadhkaha codka wuxuu keenaa cod qaraq ah ama luminta codka muddo ah, badanaa ka dib caabuq ama isticmaal xad-dhaaf ah oo codka. Sigaarka iyo shukaansiga kiimikooyinka waxaa la xidhiidhiyaa khatar sare oo kansarka sanduuqa codadka ah. Wiilasha wakhtiga qaan-gaadhka, sanduuqa codadka wuu weynaadaa xadhkuhuna way dheeraadaan, taasoo codka hoos u dhigta. Marka marinka hawadu xidhmo, dhakhaatiirtu waxay samayn karaan god qoorta laga sameeyo si hawadu u gasho.