Session Initiation Protocol

Session Initiation Protocol (SIP) waa borotokool isgaadhsiineed oo lagu bilaabo, lagu beddelo, laguna joojiyo fadhiyada (sessions) isgaarsiinta ee shabakadaha IP-ga. Fadhigu wuxuu noqon karaa wicitaan cod ah, wicitaan muuqaal ah, ama kulan koox oo warbaahin badan leh. SIP naftiisu ma qaado codka ama muuqaalka; wuxuu kaliya maamulaa qaybta xakamaynta (signaling), taasoo ah gorgortanka ku saabsan cidda wacaysa, cidda la wacayo iyo nooca warbaahinta la isticmaalayo.

SIP waxaa lagu qeexay dukumeenti RFC ah oo ka soo baxay hay'adda IETF (Internet Engineering Task Force). Waa borotokool qoraal ku salaysan (text-based), qaabkiisuna wuxuu u dhow yahay HTTP: waxaa jira codsi (request) leh hab (method) iyo jawaab (response) leh kood tiro ah. Sababtaas awgeed, farriimaha SIP wuu akhrisan karaa oo si toos ah loo baari karaa.

Habka shaqada

Isticmaalaha wuxuu leeyahay cinwaan qaab SIP URI ah oo u eg emayl, tusaale ahaan sip:magac@domain. Marka la bilaabayo wicitaan, qalabka waca wuxuu diraa farriin INVITE ah. Jawaabaha waxaa ka mid ah 100 Trying, 180 Ringing iyo 200 OK. Marka la aqbalo, waxaa la diraa ACK, wicitaanka la joojinayana waxaa la adeegsadaa BYE. Habab kale waxaa ka mid ah REGISTER (diiwaangelinta goobta isticmaalaha), CANCEL, OPTIONS iyo SUBSCRIBE/NOTIFY.

Qaybaha shabakadda

Nidaamka SIP wuxuu ka kooban yahay user agent (qalabka isticmaalaha, oo noqon kara mid wacaya ama mid la wacayo) iyo server-yo kala duwan: proxy server oo gudbiya codsiyada, registrar server oo diiwaan geliya meesha isticmaaluhu joogo, redirect server oo tilmaama cinwaan kale, iyo location service oo hayn kara xogta diiwaanka.

Borotokoolada la shaqeeya

SIP kaligiis kuma filna wicitaan dhammaystiran. Waxaa badanaa la isticmaalaa SDP (Session Description Protocol) oo lagu sharaxo nooca codec-yada iyo cinwaannada warbaahinta, iyo RTP (Real-time Transport Protocol) oo qaada codka iyo muuqaalka. Gaadiidka farriimaha SIP waxaa loo mari karaa UDP, TCP ama TLS; qaybta warbaahinta sirta lagu ilaalinayana waxaa loo isticmaali karaa SRTP.

Isticmaalka iyo caqabadaha

SIP waa aasaaska adeegyada VoIP (codka internetka lagu qaado), nidaamyada PBX ee shirkadaha, iyo shabakadaha teleefanka mobaylka ee ku dhisan IMS (IP Multimedia Subsystem). Caqabadaha caanka ah waxaa ka mid ah dhibaatooyinka NAT iyo firewall-ka, oo loo isticmaalo xalal sida STUN, TURN iyo ICE, iyo weerarrada wicitaan been abuur ah ama xatooyada adeegga.