Shakhsidarro (Ingiriisi: asociality) waa magac loo isticmaalo hab-dhaqan qofka aad u yar u dan leeyahay xiriirka dadka kale iyo ka qaybgalka dhaqdhaqaaqyada bulshada. Qofka noocan ah ma aha mid diidan bulshada ama ku dhaqmaya dhaqan xad-gudub ah; kaliya waxaa yaraada rabitaanka uu ku raadinayo la-socodka dadka. Badanaa waxa uu doorbidaa waqti keligiis ah, hawlo qof-kaliya ah, iyo xiriir tiro yar ah oo la xushay.

Cilmi-nafsiga iyo caafimaadka maskaxda, shakhsidarro waxa loo qaadan karaa laba dariiq: mid ka mid ah kala duwanaanshaha caadiga ah oo dabeecadda qofka (temperament) ah, iyo mid ah calaamad ka mid ah xaalad caafimaad. Kala-soocidda labadaas waxay ku xiran tahay in ay jirto dhib shaqo, waxbarasho ama qoys ah, iyo in xaaladdu isbeddel dhow ku timid.

Farqiga u dhexeeya erey-bixinta la mid u eg

Erayada 'shakhsidarro' iyo 'lidka-bulshada' (antisocial) ma isku macne aha, in kastoo ay marar badan isku qaldaman yihiin. Lidka-bulshada waxa uu tilmaamaa dhaqan xadgudubka xuquuqda dadka kale iyo xeerarka bulshada. Shakhsidarro waxa uu tilmaamaa oon-la'aan xiriir ah, oo aan la socon dhaawac. Sidoo kale, waxa lagu kala saaraa cabsida bulshada (social anxiety): halkaas qofku rabo xiriirka laakiin cabsi ka jirto qiimeyn xun; shakhsidarrada, rabitaanka laftiisu waa mid yar.

Xiriirka xaaladaha caafimaadka maskaxda

Shakhsidarro waxa lagu tilmaamaa mid ka mid ah calaamadaha 'negative symptoms' ee schizophrenia iyo xaaladaha la xiriira, halkaas oo lagu arko yaraanta rabitaanka (avolition) iyo yaraanta farxadda (anhedonia). Waxa kale oo laga arki karaa schizoid personality disorder, murugada (depression), iyo qaar ka mid ah dadka autism spectrum-ka ku jira, in kastoo autism-ka sababta ugu weyn ay tahay kala duwanaanshaha isgaarsiinta bulsheed ee aan had iyo jeer noqon oon-la'aan.

XusuusinErayada Af-Soomaaliga ah ee cilmi-nafsiga ma wada deggana. 'Shakhsidarro' halkan waxa loo isticmaalay macnaha 'asociality'; buugaag kale waxa laga yaabaa inay isticmaalaan 'kali-noolaan' ama 'bulsho-diidmo', taasoo macne kale keeni karta.

Aragti bulsheed iyo dhaqameed

Heerka xiriirka la filan karo qofka waa mid ku kala duwan dhaqammada. Bulshooyinka qoysku aad ugu xoog leeyahay, qofka waqti badan keligiis qaata waxa laga yaabaa in loo arko cillad; meelo kale, waxa loo arki karaa dabeecad shakhsi ah. Sababtaas, qiimeynta caafimaad waxay ku salaysan tahay saameynta shaqada iyo dhibaatada qofka laftiisa muujiya, ee ma aha oo kaliya tirada xiriirka.

Hubanti la'aanTirooyinka baahida (prevalence) iyo tafaasiisha shuruudaha qiimeynta hadda ma xaqiijin karo, sidaas darteed lama soo gudbin.

Qeybaha:376 eray · 0 ilo