Sharabaado

Sharabaado (sidoo kale la yidhaahdo sigiisyo) waa dhar gaaban oo laga sameeyo dun tolan ama mashiin lagu tolay, oo cagta lagu geliyo ka hor inta aan kabaha la xidhin. Waxay daboolaan farihii cagta, cagta hoose iyo caraabta, mararka qaarna waxay gaadhaan lugta hoose ama xataa jilibka.

Shaqadooda ugu weyn waa in la yareeyo xoqidda ka dhalata kabaha, in dheecaanka cagta la nuugo, iyo in kulaylka cagta lagu ilaaliyo. Sidoo kale waxay yeelan karaan qayb qurxin ah — midab, sawir ama qaab — oo qayb ka mid ah dharka guud.

Qaab-dhismeedka iyo alaabta

Sharabaadada caadi ahaan waxaa laga sameeyaa cudbi (cotton), suuf (wool), naylon, polyester, ama isku-dar noocyadaas. Alaab dahsoon sida ilaastikada ayaa laguu daraa afka kore si aanay hoos u dhicin. Suufka waxaa loo isticmaalaa deegaanka qabow, halka cudbiga iyo alaabta la-tolan ee dheecaan-nuugta ah loo isticmaalo jawiga kulul iyo isboortiga.

Waxaa jira dhererro kala duwan: qaar dhuuban oo ku dhuumanaya kabaha (invisible/no-show), qaar caraabta gaadhaya, qaar bowdada hoose gaadhaya, iyo mid dheer oo jilibka gaadhaya. Waxaa kaloo jira sharabaado leh far kasta si gooni ah, iyo nooc la yidhaahdo tabi oo lugta oo dhan daboola.

Taariikh kooba

Dad hore waxay cagta ku duubeen maro ama harag, kadibna waxaa soo baxay dun-tolid gacanta. Qarniyadii dambe, gaar ahaan kadib horumarka mashiinnada tolidda dunta (knitting), warshadaha ayaa awoodday in ay tiro badan soo saaraan oo qiimaha hoos u dhigaan. Qarnigii labaatanaad, alaabta sanaaci sida naylonka waxay beddeshay suuqa oo keentay sharabaado khafiif ah oo si xoog leh isku-ballaadha.

Isticmaal iyo caafimaad

Sharabaado nadiif ah oo si joogto ah la beddelo waxay yaraysaa boogaha, urta iyo caabuqyada fangaska ee cagta. Dadka qaba sonkorowga (diabetes) waxaa lagu talinaya sharabaado jilicsan, aan si xoog leh u cadaadin lugta, iyo baadhista maalinlaha ah ee cagta. Waxaa kaloo jira sharabaado caafimaad ah (compression) oo cadaadis loogu talagalay lagu sameeyo si dhiig-wareegga lugta laga kaalmeeyo.