Sharcinimada (Ingiriisi: political legitimacy) waa fikrad siyaasadeed oo ku saabsan sababta dadku u aqoonsadaan xaqa dowlad ama hay'ad ay ku talinayso. Awood kaliya ma aha; awood la aqbalay ayay tahay. Marka hoggaan uu sharcinimo leeyahay, dadku amarradiisa waxay u hoggaansamaan iyada oo aan had iyo goor loo baahnayn ciqaab ama xoog.

Fikradda waxaa laga wada hadlaa falsafadda siyaasadeed, cilmiga bulshada iyo sharciga. Waxaa lagu qiyaasaa laba dariiqo: mid caadifad-bulsheed ah oo su'aalaya inay dadku dhab ahaan aqbaleen talada, iyo mid anshaxeed oo su'aalaya inay talada ku salaysan tahay xaq iyo cadaalad. Labadaas mararka qaar way kala tagaan: dowlad dad badan aqbaleen ayaa laga yaabaa in xeer-caalamiga lagu dhaliilo.

Ilaha sharcinimada

Max Weber, oo ah bare bulsho oo reer Jarmal ah, wuxuu saddex nooc u kala saaray sababaha dadku u hoggaansamaan: dhaqan (talada oo laga dhaxlay), karaamo shakhsi (hoggaamiye si gaar ah loo raaco), iyo qaab sharci-hab-dhaqameed (xeerar la qoray oo hay'ado la socdaan). Qaababkan badanaa way isku dhex jiraan. Dowladaha casriga ah waxay inta badan ku tiirsan yihiin nooca sharciga, laakiin waxay weli isticmaalaan astaamo dhaqan iyo shakhsi.

Doorashada iyo hab-raaca

Nidaamyada dimoqraadiga ah, sharcinimada waxaa lagu sheegaa in xukunku ka yimaado dadka, iyada oo loo marayo doorasho xor ah oo joogto ah. Halkan waxaa muhiim ah hab-raaca: haddii tartanku caddaalad yahay, natiijada waa la aqbalaa xitaa kuwa guuldarraystay. Sidaas darteed hay'adaha maamula doorashada, garsoorka madaxbannaan iyo warbaahinta furan waxay qayb ka yihiin dhismaha sharcinimada.

Waxsoosaar iyo adeeg

Nooc kale oo sharcinimo ah wuxuu ku tiirsan yahay waxa dowladdu keento: amni, adeegyo, shaqo iyo kobac dhaqaale. Tan waxaa loo yaqaan sharcinimo natiijo ku salaysan. Nidaamyo aan doorasho tartan leh lahayn waxay marar badan ku doodaan waxqabadkooda dhaqaale. Dhinaca kale, sharcinimadan way liicdaa marka dhaqaaluhu hoos u dhaco, sababtoo ah ma jirto hab-raac beddel ah oo dadku ku aqbalaan xilligii adkaa.

Sharcinimada caalamiga

Dowladaha waxay sidoo kale raadiyaan aqoonsi dibadeed: xubinnimo hay'adaha caalamiga, xiriir diblomaasi iyo heshiisyo. Aqoonsigan wuxuu furaa deyn, ganacsi iyo caawimo. Marar qaar waxaa kala tagaya aqoonsiga gudaha iyo kan dibadda — maamul dadka deegaanku aqbaleen ayaa dibadda laga diidi karaa, ama lidkeed.

XusuusinErayga "sharcinimo" Af-Soomaali waxaa mararka qaar loo isticmaalaa micnaha "ku habboonaanta sharciga" (legality). Maddadan waxay ka hadlaysaa micnaha ballaaran ee aqbalaadda siyaasadeed, taas oo aan had iyo goog la mid ahayn qoraalka xeerka.

Hubanti la'aanCabbiridda sharcinimada ma fudud a; ma jirto hal cabbir la isku raacsan yahay. Sahamyada aragtida dadweynaha, heerka ka-qaybgalka doorashada iyo joogtaynta xasilloonida waxaa la isticmaalaa, laakiin mid walba wuxuu leeyahay xaddidaad.

Qeybaha:409 eray · 0 ilo