Sheekada Gilgamesh

Sheekada Gilgamesh waa gabay dheer oo suugaaneed oo ka soo jeeda Mesobotamiya hore (deegaanka maanta loo yaqaan Ciraaq). Waxaa lagu qoray farta cuneiform-ka (far dhinac-dhinac ah oo dhoobo qoyan lagu daabici jiray), luqadaha Sumerian iyo Akkadian. Sheekadu waxay ka warramaysaa Gilgamesh, oo ah boqorkii magaalada Uruk, iyo safarradiisa.

Qoraalku wuxuu ku badan yahay looxyo dhoobo ah oo qaar ka mid ah jajaban yihiin. Sidaas darteed, nuqul dhammaystiran oo hal mar la helay ma jiro; culimadu waxay isku dhejiyeen jajabyo kala duwan oo goobo kala duwan laga soo saaray. Tan iyo qarnigii 19-aad, marka farta cuneiform-ka la furfuray, cutubyo cusub ayaa weli soo baxaya.

Mowduuca sheekada

Gilgamesh waxaa lagu tilmaamaa boqor xoog badan oo dadka Uruk ku cuslaaday. Waxaa u yimaada nin la yiraahdo Enkidu oo duurka ku soo koray; labaduba way is dagaallamaan, kadibna saaxiibbo way noqdaan. Wadajir ayay safarro ku tagaan, oo ay ka mid tahay dagaal ay kula galaan ilaaliyaha kaynta geedaha sedarka. Markii Enkidu dhinto, Gilgamesh wuxuu bilaabaa raadin ku aaddan sida nolosha waarta loo helo.

Qayb ka mid ah gabayga waxaa ku jira sheeko daad ah: nin ka badbaaday daad weyn ayaa Gilgamesh u sheega sidii uu doon u dhisay. Qaybtaas waxay ka mid tahay meelaha ugu badan ee la is barbardhigo qoraallada diimeed ee dambe ee daadka ka hadla.

Nuqullada iyo qorista

Waxaa jira gabayo Sumerian ah oo gaar-gaar ah oo Gilgamesh ka hadlaya, kuwaas oo ka horreeyay nuqulka Akkadian ee midaysan. Nuqulka ugu caansan ee dambe — badanaa loo yaqaan nuqulka 'Standard Babylonian' — ayaa laga helay maktabadda boqorka Ashurbanipal ee Nineveh. Waa tan looxyada badankood laga soo xigto marka sheekada la turjumo.

Muhiimadda

Sheekada Gilgamesh waxaa loo isticmaalaa il muhiim ah oo lagu bartay fikirka Mesobotamiya ee ku saabsan boqornimada, saaxiibtinimada, dhimashada, iyo xadka awoodda bini'aadamka. Sidoo kale waxay caawisaa barashada luqadaha hore, maadaama nuqullo badan oo isku sheeko ah ay suurtogeliyaan isbarbardhig luqadeed.