Silikoon

Silikoon waa curiye kiimikaad (curiye: walax aan qaybsami karin habab kiimikaad caadi ah) oo astaantiisu tahay Si, lambarka atamigana uu yahay 14. Wuxuu ka tirsan yahay kooxda 14-aad ee shaxda xilliyeed, wuxuuna leeyahay sifooyin dhexdhexaad ah oo u dhexeeya birta iyo waxyaalaha aan birta ahayn; sidaas awgeed waxaa loogu yeeraa metalloid (bir-eg).

Qaabkiisa saafiga ah, silikoon waa walax adag oo midab cawlan-madow leh oo dhalaal bir u eg leh. Dabiiciga ahaan si dhif ah ayuu keligiis ugu jiraa; inta badan wuxuu ku jiraa isku-dhisyo silikoon iyo ogsijiin ah oo la yiraahdo silica iyo silicates. Ciidda, ciidda badda, dhagaxa iyo dhoobada waxay ka kooban yihiin walxahaas.

Sifooyinka jireed iyo kiimikaad

Silikoon wuxuu leeyahay qaab-dhismeed kristal ah oo la mid ah kan dheemanka, halkaas oo atam kastaa afar deris ku xiran yahay. Wuxuu yahay semiconductor (walax nus-koronto-gudbisa), taas oo micnaheedu yahay in awoodda korontada gudbin karto ay ka sarreyso kuwa gabban laakiin ka hooseyso birta. Awooddaas waxaa lagu bedeli karaa kulaylka ama ku darista walxo yar oo shisheeye ah, hab loo yaqaan doping.

Helitaanka iyo soo saarista

Silikoon waa mid ka mid ah curiyayaasha ugu badan ee qolofta dhulka, isagoo ku xiga ogsijiinta miisaanka ahaan. Warshadaha waxay silikoon ka soo saaraan ciidda quartz iyagoo kulayl sare kaarboon kula shaqeeya foornooyin korontada ku shaqeeya. Natiijadu waa silikoon ganacsi, kaas oo mar kale la nadiifiyo marka loo baahdo darajo elektaroonig ah.

Isticmaalka

Isticmaalka ugu caansan waa warshadaha elektaroonigga: chip-yada kombuyuutarka, transistor-rada iyo saldhigyada wareegyada la isku dhejiyay waxaa lagu dhisaa saxan silikoon ah. Sidoo kale waxaa loo isticmaalaa bir-isku-darka birta iyo aluminiumka, dhalada, siminka, iyo saxanada qorraxda ee korontada dhaliya. Isku-dhisyada silicone (oo ah dareere ama caag silikoon, ogsijiin iyo kaarboon ka kooban) waa mowduuc ka duwan curiyaha laftiisa.