Sinada

Sinada (Carabi: زنا, zinā) waa eray sharciga Islaamka ku tilmaamaya galmo dhex mara laba qof oo aan isku xirneyn guur sharci ah. Fiqiga Islaamka wuxuu ku tiriyaa dembiyada waaweyn, isla markaana wuxuu ka mid yahay arrimaha ay qoraallada asaasiga ah — Quraanka iyo Xadiiska — si toos ah uga hadlaan.

Erayga Af-Soomaaliga ee 'sinada' wuxuu ku dhex jiraa isticmaal diimeed iyo mid bulsheed labadaba. Xeerarka dawladeed ee casriga ah ee dalalka Muslimka badankood, dhaqan-gelinta iyo qeexidda ayaa kala duwan: qaar way ka reebeen sharciga ciqaabta, qaarna way ku hayaan qaab la beddelay.

Aasaaska qoraalka diinta

Quraanku wuxuu si cad u mamnuucay sinada, wuxuuna sheegay in ciqaabteedu tahay karbaash tiro go'an ah. Xadiiska iyo dhaqanka fuqahada ayaa kala saaray qofka guursaday iyo kan aan guursan, taasoo keentay in xukunku kala duwanaado. Fiqiga dhaqameed, arrintan waxay ka mid tahay 'xuduud' — ciqaabo tiradoodu iyo qaabkoodu qoran yihiin, aan garsooruhu si xor ah u beddeli karin.

Shuruudaha caddaynta

Madaahibta waaweyn ee fiqiga waxay dhigeen shuruudo caddayn oo aad u adag. Guud ahaan waxaa loo baahan yahay afar marag-fure oo arkay falka si toos ah, ama qirasho ka timid qofka lagu eedeeyay. Fuqahadu waxay sidoo kale sheegeen in shaki kasta uu ciqaabta ka qaadayo, iyo in qofka been abuurka ku eedeeya qof kale uu isagu ciqaab la kulmo. Natiijadu waxay ahayd in dhaqan-gelinta xuduudu ay tahay mid dhif ah marka la eego shuruudaha.

Sharciga casriga ah

Qarniyadii 19-aad iyo 20-aad, dalal badan oo Muslim ah waxay qaateen xeer ciqaabeed oo laga soo qaatay nidaamyada Yurub, taasoo sinada ka saartay liiska dembiyada dawladdu ciqaabto ama ay ka dhigtay arrin gaar ah oo qoyska khuseeya. Tan iyo 1970-meeyadii, waddamo qaar ayaa dib u soo celiyay qodobbo ku salaysan fiqiga. Sidaas darteed, xaaladda sharciga ah ee sinadu way kala duwan tahay dal ilaa dal.