Sino
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
"Sino" waa horgale (prefix) af-Ingiriisi iyo luqadaha kale ee reer Yurub lagu isticmaalo si loo tilmaamo Shiinaha ama Shiineeska. Badanaa waxay ku dhex jirtaa erayo isku-dhafan sida "Sino-Soviet" (Shiine–Sofyeeti) iyo "Sino-African" (Shiine–Afrikaan). Laftirkeedu ma aha eray madax-bannaan oo macne buuxa leh, ee waa qayb ka mid ah eray kale.
Marka la isticmaalo, "Sino-" waxay inta badan tilmaamaysaa xiriirka labada dhinac ee u dhexeeya Shiinaha iyo dal ama gobol kale. Tusaale ahaan, "Sino-Soomaali" waxay tilmaami kartaa xiriirka Shiinaha iyo Soomaaliya. Sidoo kale waxay ku dhex jirtaa magacyo cilmiyeed sida "Sinology", oo ah barashada taariikhda, luqadda iyo dhaqanka Shiinaha.
Asalka ereyga
Horgaleynta waxay ka soo jeeddaa ereyada Laatiinka dambe ee la xiriira magaca Shiinaha ee luqadaha galbeedka. Aqoonyahannada badankoodu waxay xiriiriyaan magaca Qin, oo ahaa boqortooyo Shiineys ah, isla markaana ka sii gudubtay luqadaha Sanskrit iyo Carabiga ka hor inta uusan gaarin Laatiinka. Habka saxda ah ee gudubka weli waa arrin doodeed oo cilmiyeed.
Isticmaalka casriga ah
Warbaahinta iyo cilmiga siyaasadda caalamiga ah, "Sino-" waxaa lagu magacaabaa xiriirada diblumaasiyadeed iyo kuwa dhaqaale. Erayada sida "Sino-American relations" waxay noqdeen kuwo caadi ah qoraallada akadeemiga. Qaar ka mid ah qorayaasha ayaa doorbida in la isticmaalo ereyga "Chinese" ama magaca dalka si toos ah, gaar ahaan qoraallada guud ee aan ahayn kuwo farsamo.
Qaybo cilmiyeed
Sinology waa cilmiga barashada Shiinaha. Waxaa sidoo kale jira erayo cilmiyeed sida "Sino-Tibetan", oo tilmaamaya qoys luqadeed weyn oo ay ka mid yihiin luqadaha Shiineeska iyo Tibeetaanka. Erayadan waxay muujinayaan sida horgaleynta looga isticmaalo dhinacyo aan ahayn siyaasadda oo keliya.