Sixir

Sixir waa magac loo isticmaalo dhaqamo iyo caqiidooyin ku saleysan in qofku awood aan caadi ahayn ku beddelo dhacdooyinka, caafimaadka, jacaylka ama nasiibka. Waxaa caadi ahaan la sameeyaa erey-goosin gaar ah, tilmaamo, walxo la isku dar dar ah, ama qoraallo. Qofka wax sameeya waxaa loo yaqaan sixiroole.

Sixir wuxuu ku jiray bulshooyin badan oo taariikhda dhexdeeda kala duwan. Cilmi-baarayaasha antaroboolojiyada (cilmiga bulshada iyo dhaqanka) waxay sixirka u qaataan hab bulshada ku sharraxdo dhacdooyin aan la fahmin, sida cudurro, macluul iyo khilaaf. Waxaa mararka badan ku xidhan awood iyo saameyn bulsho: qofka lagu sheego inuu sixir yaqaan wuxuu ka helaa xushmad ama cabsi.

Erey iyo qeexid

Erayga sixir wuxuu ka soo jeedaa afka Carabiga (سحر). Xadka u dhexeeya sixirka, diinta iyo dawada dhaqameed ma aha mid cad, wuuna ku kala duwan yahay bulshada iyo waqtiga. Waxa bulshadu ku tilmaanto diin ama duco, bulsho kale waxay ku sheegtaa sixir. Sidaas darteed cilmi-baarayaasha qaar waxay sixirka u arkaan sumad bulsho oo la saaro dhaqan, ee ma aha nooc si cad kala go'an.

Aragtida diimaha

Diimaha waaweyn inta badan sixirka way mamnuucaan. Islaamka wuxuu ka reebaa sixirka iyo u tegidda dadka wax sheega, wuxuuna ku dhiirrigeliyaa in caafimaadka iyo dhibaatooyinka lagu daweeyo Quraanka iyo duco. Diinta Masiixiyadda iyo Yuhuudiyadda sidoo kale qoraallo ka reebaya sixirka ayaa ku jira. Inkastoo mamnuucyadan jiraan, dhaqanka sixirka wuxuu weli ku sii jiray meelo badan, mararna wuxuu ku milmay caadooyinka diinta.

Noocyada dhaqanka

Dhaqamada la xidhiidha sixirka waxaa ka mid ah: dawooyin la sameeyo si dad lagu kala furo ama lagu isku keeno; xardho iyo qoraallo la xidho jidhka; iyo tilmaamo lagu doonayo in nasiib xun laga celiyo, sida indho-sarcaad. Waxaa sidoo kale jira dhaqamo lagu dooneyo ilaalin: duco, aayado, iyo alaab astaan ah. Bulshooyinka Soomaaliyeed waxaa ka mid ah caadada in qofka la sheego inuu sixran yahay lagu daweeyo Quraan-akhris.

Xaalada casriga ah

Waqtiyada casriga ah, sixirka wuxuu wali si joogto ah u soo baxa sheekooyinka bulshada iyo warbaahinta. Dalal qaar sharciyo ka mamnuucaya in dad lacag ka qaataan ballanqaad sixir ama faal ayaa jira. Cilmiga caafimaadka nafsiga waxaa jira xaalado ay dad ka cabtaan sixir, taasoo u baahan daryeel caafimaad, ee ma aha wax kaliya laga hadlo sida caqiido.