Smartphone

Smartphone (Af-Soomaali waxaa mararka qaar loogu yeeraa taleefan casri ah ama taleefan caqli-leh) waa aalad gacanta lagu qaato oo isku darsata shaqada taleefanka gacanta iyo tan kombuyuutar yar. Waxay ku shaqeysaa nidaam qalliin (operating system) oo u oggolaanaya in la rakibo barnaamijyo (apps) kala duwan, sida wargeys, khariidad, bangi iyo baraha bulshada.

Astaamaha caadiga ah waxaa ka mid ah shaashad taabasho ah, kamarad, xiriir internet oo mobile ah (3G, 4G ama 5G) iyo Wi-Fi, batari dib loo buuxin karo, iyo sensor-yo sida GPS iyo accelerometer. Nidaamyada ugu badan ee la isticmaalo waa Android (Google) iyo iOS (Apple).

Taariikh kooban

Aaladaha isku dara taleefan iyo shaqooyin xogeed waxay bilaabmeen sannadihii 1990-meeyadii, iyadoo la soo saaray taleefanno leh calendar iyo email. Bilowgii 2000-naadkii, nidaamyada sida Symbian iyo BlackBerry ayaa caan ka noqday ganacsiga. Sannadkii 2007 Apple waxay soo bandhigtay iPhone-ka, halka nidaamka Android uu suuqa soo galay 2008. Labadaas ayaa u horseeday in shaashadda taabashada iyo suuqyada barnaamijyada (app stores) ay noqdaan qaabka guud.

Qaab-dhismeedka farsamada

Smartphone-ku wuxuu ku dhisan yahay shiib isku-dhafan (system-on-chip) oo isku hayaa processor-ka, kaarka sawirka iyo qaybaha xiriirka. Kaydka xogta waxaa lagu hayaa memory flash ah. Barnaamijyada waxaa loo qoraa nidaam gaar ah, taasoo micneheedu yahay in app-ka Android uusan si toos ah ugu shaqeyn iOS.

Adeegsi iyo saameyn bulsho

Dalal badan oo Afrika iyo Aasiya ah, smartphone-ku wuxuu noqday habka ugu weyn ee internetka lagu galo, maadaama kombuyuutarrada iyo xariiqyada guriga ay yar yihiin. Adeegyada lacag-wareejinta mobilada waxay ku faafeen aalladaha noocan ah. Dhinaca kale, waxaa soo baxay su'aalo la xiriira asturnaanta xogta, waqtiga shaashadda, iyo amniga xisaabaadka.