Taageero (Xisaabta)
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Taageero (Ingiriis: support) waa fikrad xisaabeed. Waxay tilmaamaysaa qaybta domain-ka (goobta gelinta) ee hawl gaar ah, taasoo ah dhammaan barta ay hawshu qiimo aan eber ahayn ku leedahay. Haddii f hawl tahay oo laga soo saarayo set X, taageerada f waa set-ka barta x oo f(x) aan eber ahayn.
Fikradda waxaa loo isticmaalaa in lagu kala saaro qaybta "firfircoon" ee hawsha iyo qaybta ay eber ku joogto. Sidaas darteed taageerada waa qalab lagu qeexo hawlaha xaddidan (localized) iyo kuwa gaadhaya meel walba.
Qeexid
Marka domain-ka uu yahay set caadi ah, taageerada waxaa lagu qeexaa: supp(f) = { x : f(x) ≠ 0 }. Laakiin marka domain-ku yahay meel topological (space oo leh qaab dhow-dhawaanshiyeed), badanaa waxaa loo qaataa xidhitaanka (closure) set-kaas. Sababta ah in xidhitaanku ka dhigo taageerada set xidhan, taasoo hawlgalka falanqaynta sahlaysa.
Taageero go'an (compact support)
Hawl waxaa la sheegaa inay leedahay taageero go'an (compact support) haddii taageeradeedu tahay set compact ah — tusaale, gudaha R, set xidhan oo xaddidan. Hawlahaas oo eber ku noqda meel walba ka baxsan aag xaddidan waxay muhiim ah falanqaynta: waxaa lagu dhisaa hawlaha tijaabada (test functions) ee aragtida qaybsamaha (distributions), waxayna fududeeyaan isbeddelka kala-soocidda iyo integration by parts, maadaama xadka uu eber noqdo.
Taageero tirokoobka
Tirokoobka iyo aragtida itimaalka, taageerada qaybinta random variable waa aagga qiimayaasha uu doorasho la macno leh ku leeyahay — tusaale, qaybinta caadiga ah (normal) taageeradeedu waa dhammaan xariiqda tirooyinka runta ah, halka qaybinta joogtada ah ee [0,1] taageeradeedu tahay oo keliya waslad kaas. Doorka taageerada waa muhiim marka la barbardhigo qaybinno ama la sameeyo istaatiko.
Isticmaal
Taageerada waxaa lagu isticmaalaa aragtida cabbirka (measure theory), isla'egyada kala duwan ee qayb-hawleed (PDE), falanqaynta Fourier, iyo xisaabinta kombiyuutarka ee tirooyinka. Tusaale, hawlaha bump (kuwa taageero go'an leh oo si joogto ah kala go'ay) waxaa lagu isticmaalaa in la dhiso qaybinta cufnaanta iyo in shaqooyinka guud loo kala qaybiyo aagag yar yar.