Talaado

Talaado waa mid ka mid ah maalmaha toddobaadka. Af-Soomaaliga, magaca wuxuu ka soo jeedaa tirsi maalmeed: Isniin (mid/labaad), Talaado (saddex), Arbaco (afar), Khamiis (shan). Tirsigaas wuxuu la mid yahay kan Carabiga, halkaas oo maalmaha lagu magacaabo tirooyin.

Kalandarka caalamiga ee ISO wuxuu Talaado ka dhigayaa maalinta labaad ee toddobaadka, maadaama toddobaadku ka bilaabmo Isniin. Caadooyinka kale, gaar ahaan kuwa toddobaadka ka bilaabaya Axad, Talaado waxay noqonaysaa maalinta saddexaad. Labada hab midkoodna ma beddelo kala xigxiga maalmaha.

Magaca iyo asalkiisa

Magaca 'Talaado' wuxuu xiriir la leeyahay erayga tirada saddex ee Carabiga (thalaathah), oo maalinta lagu magacaabo 'al-thulaathaa'. Luqado kale magacu wuxuu ka yimid ilaahyo hore: Ingiriisiga 'Tuesday' wuxuu ka yimid ilaaha Jarmalka hore ee Tiw, halka Faransiisku 'Mardi' uu ka yimid Mars, ilaaha dagaalka ee Roomaanka. Sidaas darteed labo hab oo kala duwan oo magacaabis ah ayaa isku maalin tilmaamaya.

Isticmaalka nolosha maalinlaha

Dalalka Soomaalida iyo dalal badan oo Muslim ah, Talaado waa maalin shaqo caadi ah. Waxay ka mid tahay maalmaha ganacsiga, iskuulka iyo hawlaha dawladda. Meelo badan oo miyi ah, suuqyada xoolaha iyo kuwa badeecadaha waxay leeyihiin maalmo go'an oo toddobaadle ah, Talaadana mid ka mid ah magaalooyin badan.

Kalandar iyo xisaab

Sanad kasta oo caadi ah oo 365 maalmood ah, maalinta toddobaadka ee taariikh gaar ah waxay hal maalin u gudubtaa sanadka xiga; sanadaha boodda waa laba maalmood. Habab xisaabeed sida qaacidada Zeller ayaa loo isticmaalaa in taariikh la siiyo lagu ogaado in ay Talaado tahay iyo in kale.