Tarxiil
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
59 luqadood
Tarxiil waa habka dowlad ku qasabto qof aan muwaadin dalkaas ahayn inuu ka baxo dhulka ay maamusho, iyadoo inta badan loo diro dalka uu dhalashada ka leeyahay ama dal saddexaad oo aqbala. Tarxiilku wuxuu ku salaysan yahay sharciga socdaalka iyo go'aan maamul ama maxkamadeed, mana aha isla mid ah barakac ama qaxooti-noqosho oo iskiis u dhacda.
Sababaha caadiga ah ee tarxiilka waxaa ka mid ah gelitaan aan sharci ahayn, joogitaan ka dib markii fiisaha ama ogolaanshaha degganaanshaha dhacay, in la diido codsi magangelyo, ama xukun dembi oo sharciga qaar ka dhigo sabab dalka laga saaro. Habraaca ayaa dalal badan ku bilaabma amar ka soo baxa hay'adda socdaalka, wuxuuna qofku badanaa xaq u leeyahay inuu racfaan ka qaato.
Habraaca sharciga
Nidaamyada badankood, tarxiilku wuxuu marayaa tallaabo caddayn ah: aqoonsiga qofka, go'aan sheegaya inuusan xaq u lahayn joogitaan, iyo hirgelin. Marar badan waxaa jira xarumo lagu hayo (detention) inta go'aanka la sugayo. Dalka la geeyo waa inuu aqbalo qofka, taasina waxay u baahan tahay dukumentiyo safar; haddii dhalashada la garan waayo ama dalka hooyo diido, tarxiilku wuu istaagi karaa muddo dheer.
Xuduudaha sharciga caalamiga ah
Sharciga caalamiga ah wuxuu xaddiday goorta la tarxiili karo. Mabda'a non-refoulement, oo ku jira Heshiiskii Qaxootiga ee 1951, wuxuu mamnuucayaa in qof loo celiyo meel uu halis ugu jiro cadaadis ama silic. Sidoo kale, heshiisyada xuquuqda aadanaha waxay mamnuucayaan tarxiil wadareed oo aan qof kasta kiiskiisa gaar loo eegin, waxayna dhiirrigeliyaan in la tixgeliyo xiriirka qoyska iyo danta caruurta.