HalbeegEnsaykloobediya furanIn English
BogWadahadalAkhriFiiri taariikhda

Tiirarka Islaamka

Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English

103 luqadood
Rukun Islam map-bms
五功 wuu
五功 zh-classical
五功 zh-yue
Tiirarka Islaamka
The five Pillars of Islam. Artwork in the Garden of Religions in Karlsruhe, Germany.Ikar.us · CC BY 3.0 de · Commons

Tiirarka Islaamka waa shan camal oo diinta Islaamka lagu tiriyo asaasiga cibaadada shaqsiga Muslimka ah. Waxay kala yihiin: shahaadada (qirashada iimaanka), salaadda, zakada, soonka bisha Ramadaan, iyo xajka Beytullaah ee Maka.

Tirinta shantan waxay ku salaysan tahay xadiis caan ah oo lagu weriyay ururinta Buqaari iyo Muslim, kaas oo Islaamka ku tilmaamaya inuu shan tiir ku dhisan yahay. Culumada Sunniga ah waxay isku raacsan yihiin qaab-dhismeedkan; dhinaca Shiicada, gaar ahaan Ithnaa Cashariyada, waxaa la isticmaalaa kala qaybin kale oo camalada iyo caqiidada isugu daraysa, oo ay ku jiraan walaayada, khumusta iyo jihaadka.

Shahaadada

Shahaadadu waa qirashada in aan Ilaah kale jirin oo xaq lagu caabudo Alle mooyaane iyo in Muxammad uu yahay rasuulkiisa. Waa tiirka koowaad ee lagu galo Islaamka: qofka ku hadla, isagoo caqli iyo ogolaansho leh, waxaa loo aqoonsadaa Muslim. Sunniga iyo Shiicaduba erayada aasaasiga isku mid bay ku wadaagaan, in kastoo Shiicadu badanaa ku darsato tixraac ku saabsan Cali.

Salaadda

Salaaddu waa shan salaadood oo maalintii ah oo waqtiyo la go'aamiyay lagu tukado: subax, duhur, casar, maqrib iyo cishe. Waxaa loo baahan yahay daahirnimo (wudu ama taymam), jihaynta qiblada ee Kacbada, iyo tallaabooyin la habeeyay oo ka kooban tuduc iyo sujuud. Salaadda Jimcaha waxaa jamaacada loogu tukadaa masaajidka, iyadoo khudbad la jeediyo.

Zakada

Zakadu waa bixinta qayb ka mid ah maalka la kaydsaday sanad buuxa, marka uu gaaro heerka ugu yar ee la yiraahdo nisaab. Boqolkiiba laba iyo bar (2.5%) ayaa caadi ahaan lagu xisaabiyaa lacagta iyo ganacsiga; xoolaha iyo beeraha waxay leeyihiin qiyaas kala duwan. Waxaa la siiyaa qaybo la magacaabay, oo ay ugu horreeyaan masaakiinta iyo faqiirada. Waxay ka duwan tahay sadaqada ikhtiyaariga ah.

Soonka iyo Xajka

Soonku waa ka aamusniaanshaha cuntada, cabbitaanka iyo galmada laga bilaabo waaberiga ilaa qorrax-dhaca inta lagu jiro bisha Ramadaan. Kuwa buka, socdaalaya, uurka leh ama caadada qaba waxaa u banaan in ay dib u dhigaan ama beddel bixiyaan. Xajku waa safarka Maka oo ku waajib ah qofka awoodda jireed iyo dhaqaale u leh, ugu yaraan hal mar noloshiisa. Waxaa la fuliyaa bisha Dul-Xijjah, waxayna ka mid yihiin dhaqamadiisa ixraamka, dawaafka Kacbada, saciga, iyo istaagga Carafa.

XusuusinEreyada qaar (nisaab, ixraam, dawaaf) waxay leeyihiin faahfaahin sharci oo ka duwan mad-habta iyo mad-habta kale; maddadan waxay bixisaa qeexid guud oo aan faahfaahin madhab gaar ah lahayn.
Qeybaha:374 eray · 0 ilo