Toban-gu'

Toban-gu' waa muddo waqti oo ka kooban toban sano oo isku xiga. Waxaa sidoo kale loo yaqaan tobaneeyad ama tobangu'. Ereyga 'gu'' wuxuu Af-Soomaaliga ka mid yahay magacyada sannadka loo isticmaalo, maadaama gu'ga uu yahay xilliga roobka weyn ee sannad-guurada calaamadiya.

Toban-gu' waa halbeeg dhexdhexaad ah oo u dhexeeya sannadka iyo qarniga. Hal qarni wuxuu ka kooban yahay toban toban-gu'. Taariikhyahannada, dhaqaale-yaqaannada iyo saynisyahannada waxay isticmaalaan toban-gu'ga si ay isbeddellada u kala saaraan, sababtoo ah muddadu waa ku filan tahay in isbeddel muuqdo, waana ka gaaban tahay qarni si loo faahfaahiyo.

Sida loo tiriyo

Laba hab ayaa caadi ah. Habka koowaad wuxuu tobaneeyada ku kala saaraa lambarka tobnaadka: sanadaha 1990 ilaa 1999 waxaa loogu yeeraa 'sagaashameeyadii'. Habka labaad wuxuu ku salaysan yahay tirinta xisaabeed ee bilaabata sanadka 1, sidaas darteed toban-gu'gu wuxuu ka bilaabmaa 1991 wuxuuna ku dhammaadaa 2000. Habka koowaad ayaa ku badan isticmaalka guud iyo warbaahinta.

Isticmaalka dhaqanka iyo taariikhda

Dadku waxay tobaneeyada u adeegsadaan astaan dhaqan iyo siyaasadeed. Tusaale ahaan, waxaa la sheegaa 'lixdameeyadii' ama 'sideetameeyadii' iyagoo loola jeedo qaab muusiko, dharka, ama xaalado siyaasadeed oo muddadaas jiray. Kala-soocaan noocaas ah waa mid dad sameeyay oo aan qumman, maxaa yeelay isbeddellada bulshadu ma raacaan xadka lambarrada.

Goobo kale oo la isticmaalo

Cilmiga cimilada, dhaqaalaha iyo tirakoobka, celceliska toban sano ayaa badanaa loo isticmaalaa in lagu yareeyo saameynta sanadaha gaarka ah ee ka baxsan caadada. Sidoo kale qorshayaasha horumarineed ee dowladaha iyo hay'adaha caalamiga ah waxay marar badan qiyaastooda ku salaysaan muddooyin toban-sano ah.