Wadar
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
52 luqadood
Wadar (Ingiriisi: summation, sum) waa natiijada laga helo marka laba tiro ama in ka badan la isku daro. Hawsha isku-darka waxaa lagu calaamadiyaa astaanta jam' (+), tirooyinka la isku darayana waxaa la yidhaahdaa qaybo (addends ama terms). Tusaale ahaan, 3 + 5 = 8; halkaas 8 waa wadarta.
Fikradda wadarku waa mid ka mid ah aasaaska xisaabta tirada, laakiin waxay ku fidsan tahay meelo ka ballaadhan tirooyinka caadiga ah: waxaa la isku dari karaa jajab, tiro taban, tiro dhab ah, tiro kakan (complex), vektaro, iyo matrix-yo, ilaa inta ay jiraan xeerar isku-dar oo qeexan.
Sifooyinka isku-darka
Isku-darka tirooyinka caadiga ah wuxuu leeyahay laba sifo oo muhiim ah. Kala-beddelka (commutativity): a + b = b + a, taas oo micnaheedu yahay in kala horreynta qaybaha aan wadarta beddelin. Isku-xidhka (associativity): (a + b) + c = a + (b + c), taas oo suurtogelinaysa in la isku daro tiro badan iyada oo aan qaansooyin loo baahnayn. Eber (0) waa curiyaha dhexdhexaadka ah: a + 0 = a.
Astaanta sigma
Marka tiro badan oo qaab joogto ah leh la isku darayo, waxaa la isticmaalaa astaanta Giriigga ee sigma weyn (Σ). Tusaale: Σ (i = 1 ilaa n) ee i micnaheedu waa 1 + 2 + ... + n. Astaantan hoosteeda waxaa lagu qoraa tirsiga bilowga, korkeedana dhammaadka. Wadarta tirooyinka isku-xigta ee 1 ilaa n waxay la mid tahay n(n + 1) / 2.
Wadaro dhammaad la'aan ah
Haddii qaybuhu yihiin kuwo aan dhammaad lahayn, waxaa loo yaqaan taxane (series). Taxanaha qaar waxay ku dhawaadaan qiime go'an — tusaale ahaan 1/2 + 1/4 + 1/8 + ... oo u dhow 1 — kuwa kalena ma laha wadar go'an. Kala-saarka labadan nooc waxaa lagu qiimeyaa qaacidooyinka isu-dhawaanshaha ee cilmiga falanqaynta xisaabeed.
Adeegsi
Wadarku wuxuu ka shaqeeyaa tirakoobka (celceliska, wadarta kaydka), maaliyadda (xisaabaadka miisaaniyadda), iyo barnaamij-samaynta kombiyuutarka, halkaas oo hawlo loop ah lagu ururiyo qiimayaal is-daba-joog ah.