Waddamada Jaamacadda Carabta ee Badda Cad ku yaal
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Badda Cad — oo Carabi lagu magacaabo "al-Baxr al-Abyad al-MutawassiT" (Badda Cad ee Dhexe) — waa badda u dhaxaysa Yurub, Aasiya Galbeed iyo Waqooyiga Afrika. Dhowr dowladood oo xubno ka ah Jaamacadda Carabta ayaa xeeb ku leh badahan, taasoo saameyn ku leh ganacsigooda badda, kalluumeysiga, dalxiiska iyo xiriirkooda Midowga Yurub.
Waddamadaas waxay isugu jiraan kuwa Waqooyiga Afrika iyo kuwa Bariga Dhexe (Levant). Xeebtu waxay siisaa dekedo waaweyn oo ku xidha marinnada ganacsi ee Kanaalka Suweys iyo Marinka Gibraltar, laba nuqul oo caalami ah oo maraakiibtu maraan.
Waddamada xeebta leh
Waqooyiga Afrika: Marooko, Aljeeriya, Tuniisiya, Liibiya iyo Masar. Bariga Dhexe: Suuriya, Lubnaan iyo Falastiin (marinka xeebta Qasa). Dowlado kale oo xubno ah, sida Urdun, Ciraaq, Suudaan iyo waddamada Khaliijka, xeeb toos ah kuma laha Badda Cad, in kastoo qaarkood ku xidhan yihiin Badda Cas ama Khaliijka Carabta.
Ahmiyadda dhaqaale iyo maraakiib
Dekedaha waaweyn ee xeebtan waxaa ka mid ah Iskandariya iyo Bur Saciid (Masar), Casablanca ma aha (waa Atlaantig) laakiin Tanja Med ee Marooko waxay ku taallaa marinka Gibraltar, iyo Beyrut (Lubnaan). Masar gaar ahaan waxay ka faa'iidaysataa Kanaalka Suweys, kaasoo isku xidha Badda Cad iyo Badda Cas, taasoo ka dhigaysa mid ka mid ah wadooyinka ganacsi ee ugu mashquulka badan adduunka. Gaas dabiici ah oo laga helay badda hoosteeda — gaar ahaan bariga Badda Cad — ayaa sidoo kale kordhiyay xiisaha xuduudaha badda.
Arrimo siyaasadeed
Xuduudaha aagagga dhaqaale ee gaarka ah (EEZ) ee bariga Badda Cad waa mowduuc muran oo dhex mara dowlado kala duwan, oo ay ku jiraan xubno Carbeed iyo dalal aan Carbeed ahayn. Sidoo kale, tahriibka iyo socdaalka ka gudba Badda Cad ee u socda Yurub waxay ka dhigtay xeebaha Liibiya, Tuniisiya iyo Marooko meelo lagu wada hadlo heshiisyada socdaalka ee Midowga Yurub iyo dowladaha Waqooyiga Afrika.