Wadno

Wadnaha waa xubin muruq ah oo ku taal xabadka, u dhexeysa laba sambabood, badanaa xagga bidix u janjeersan. Waxa uu u shaqeeyaa sida bam (matoor riixa): isku fooraris iyo isku deggenaansho isdaba joog ah ayuu dhiigga ku riixaa xididdada, si uu ugu gaadho unugyada jidhka oo dhan.

Wadnaha bini'aadamka wuxuu leeyahay afar qol: laba atriya (qolalka sare, oo dhiigga qaata) iyo laba fentrikal (qolalka hoose, oo dhiigga dibadda u riixa). Waxa u dhexeeya qolalka valvulo (albaabbo) hubiya in dhiiggu hal dhinac u socdo oo uusan dib u noqon.

Wareegga dhiigga

Dhiigga oksijiin yar leh ee ka soo noqonaya jidhka wuxuu galaa atriyamka midig, ka dibna fentrikalka midig, kaas oo u diraya sambabbada. Sambabbada ayaa oksijiin lagu daraa, kaarboon-laba-oksaydhna laga saaraa. Dhiigga oksijiinta leh ayaa ku soo noqda dhinaca bidix, halkaas oo fentrikalka bidix — kaas oo darinta muruqa ugu adag — uu ugu riixo aorta, xididka ugu weyn. Habkan waxaa loo qaybiyaa wareegga sambabka iyo wareegga guud ee jidhka.

Garaaca iyo xakamaynta korontada

Wadnaha wuxuu leeyahay nidaam gaar u ah oo koronto-yar dhaliya. Meel ku taal atriyamka midig ayaa bilaabta calaamadda, taas oo ku faafta muruqa oo dhan qaab habaysan. Sidaas darteed wadnuhu wuu garaaci karaa xitaa marka laga sooco dareenka maskaxda, laakiin xawaaraha waxaa hagaajiya nidaamka neerfaha iyo hoormoonnada, sida marka qofku ordo ama walaaco.

Quudinta wadnaha

Muruqa wadnaha isagu wuxuu dhiig ka helaa xididdada koronariga ah ee korkiisa ku yaal. Haddii mid ka mid ah xididdadaas uu xannibmo, qaybta uu quudinayo waa ay oksijiin la'aan gaadhaa, taasina waa aasaaska wadna-xanuunka degdegga ah (infarction). Cudurrada wadnaha iyo xididdada waxay ka mid yihiin sababaha ugu badan ee dhimashada adduunka.