Waxaraxir

Waxaraxir (Ingiriisi: Venus) waa meeraha labaad marka laga tiriyo Qorraxda. Wuxuu ka mid yahay meerayaasha dhagaxa ah (terrestrial), waana midka cabbirkiisu ugu dhow Dhulka: bir-dhexroorkiisu wuxuu ku dhowaad yahay 95% kan Dhulka, culayskiisuna wuxuu ku dhowaad yahay 80%. Sababtaas awgeed mararka qaar waxaa loogu yeeraa 'walaasha Dhulka', in kastoo duruufaha dusha sare ay aad u kala duwan yihiin.

Marka laga eego Dhulka, Waxaraxir waa shayga cirka ee saddexaad ee ugu iftiinka badan ka dib Qorraxda iyo Dayaxa. Waxaa la arkaa oo keliya waqtiga subaxa hore ama fiidkii, maxaa yeelay wareeggiisu wuxuu ku jiraa gudaha wareegga Dhulka. Taasi waxay keentay in dhaqamo badan ay laba magac u bixiyeen: xiddigta subaxeed iyo xiddigta fiidka.

Jawiga iyo kulaylka

Waxaraxir waxaa ku hareeraysan jawi aad u qaro weyn oo inta badan ka kooban kaarboon labo-ogsaydh (CO2), iyadoo daruuraha sare ay ku jiraan aashito bir-yaqaan ah (sulfuric acid). Cadaadiska dusha sare wuxuu gaaraa ku dhowaad 90 jeer cadaadiska hawada Dhulka. Saameynta aqal-dhirbaaxeed ee CO2 awgeed, heerkulka dusha sare wuxuu ku sii jiraa ilaa 460 darajo Celsius, isagoo aan si weyn u kala duwanaan habeen iyo maalin ama meelaha kala duwan.

Wareegga iyo dhaqdhaqaaqa

Waxaraxir wuxuu isku wareegaa si liddi ku ah tan meerayaasha kale (retrograde), taas oo macnaheedu yahay in Qorraxdu ka soo baxdo galbeed. Wareegga uu naftiisa ku wareego wuu ka gaabis badan yahay wareegga uu Qorraxda ku wareego: hal maalin oo xiddigiska ah wuxuu ka dheer yahay hal sannad oo Waxaraxireed. Meeruhu ma laha dayax.

Dusha sare

Daruuraha waaweyn awgood, dusha sare laguma arki karo iftiinka caadiga ah. Khariidadaha jira waxaa lagu sameeyay raadaar laga soo diray dayax-gacmeedyo, gaar ahaan howlgalka Magellan ee 1990-meeyadii. Waxaa muuqda banaanbaxyo laf-dhagax ah oo laf-dhagaxdu (volcanic) ay ka buuxdo, buuro, iyo godad qarax (impact craters) oo tiro yar ah, taas oo tilmaamaysa in dusha sare ay cusub tahay marka la barbardhigo Dayaxa ama Meriix.