Webiga Bani
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
38 luqadood
Webiga Bani waa webi ku yaal koonfurta Mali, waana farta (tributary) ugu weyn ee ku biirta Webi Niger. Wuxuu ka samaysmaa isku-imaatinka laba webi oo yaryar, Bagoé iyo Baoulé, kuwaas oo ka bilaabma buuraha koonfur-galbeed ee Mali iyo waqooyiga Côte d'Ivoire. Ka dib wuxuu u socdaa waqooyi-bari, isagoo maraya dhulka Beledweynta Mali ee beeraha, ilaa uu Webi Niger kaga biiro agagaarka Mopti.
Bani wuxuu door muhiim ah ka ciyaaraa nidaamka Delta-ha Gudaha ee Niger (Inner Niger Delta), oo ah aag balaadhan oo biyuhu qulqulaan qaybiyaan xilliga roobabka. Biyaha uu Bani keeno waxay kordhiyaan heerka fatahaadda sannadlaha ah ee dhulkaas, taasoo saldhig u ah beerashada bariiska, daaqa xoolaha iyo kalluumaysiga.
Juqraafi iyo qulqulka
Qulqulka Bani wuxuu si weyn ugu xidhan yahay xilliyada roobka ee Sahel. Roobabka waxay dhacaan inta u dhaxaysa bisha Juun ilaa Sebtembar, halka heerka biyuhu uu si weyn hoos ugu dhaco xilliga qalalan ee sannadka. Sababtaas awgeed, meelo badan oo webiga ka mid ah, gaadiidka doonyaha waxaa lagu xaddidaa bilo gaar ah.
Dadka iyo dhaqaalaha
Magaalooyin taariikhi ah oo Mali ka mid ah ayaa ku teedsan Bani ama meelaha uu maro. Kuwaas waxaa ugu caansan Djenné, oo lagu yaqaan dhismaha dhoobada ah ee Masjidka Weyn, iyo Ségou oo u dhow meesha webiyada ku kulmaan. Beeralayda iyo kalluumaysatada deegaanka waxay ku tiirsan yihiin wareegga fatahaadda, halka xoolo-dhaqatadu ay daaqa u raadiyaan banaanka ka soo baxa marka biyuhu gurtaan.
Maaraynta biyaha
Dawladda Mali iyo hay'ado horumarineed ayaa dhisay biyo-xidheeno (barrages) yaryar oo Bani iyo farihiisa ku yaal, ujeeddaduna tahay in biyaha lagu kaydiyo waraabka iyo in heerka biyaha xilliga qalalan la sii joogteeyo. Mashaariicdan waxaa la xidhiidha doodo ku saabsan saamaynta ay ku yeeshaan socodka kalluunka, dhaqdhaqaaqa doonyaha iyo qaybsanaanta biyaha ee beeralayda hoos-ku-taal.
Isbeddelka cimilada iyo isku-darka isticmaalka dhulka ayaa lagu tilmaamaa arrimo saameeya tirada biyaha ee Bani. Xilliyada abaaraha, hoos-u-dhaca qulqulka Bani wuxuu si toos ah u yareeyaa balaadhinta Delta-ha Gudaha ee Niger, taasoo dhaawaca wax-soo-saarka beeraha iyo kalluumaysiga.