World Wide Web

World Wide Web (oo badanaa loo soo gaabiyo "Web" ama "WWW") waa nidaam macluumaad oo lagu kaydiyo dukumentiyo iyo ilo kale oo internetka lagu gaadho. Dukumenti kastaa wuxuu leeyahay cinwaan gaar ah (URL), waxaana lagu isku xidhaa xidhiidhyo la taabto oo la yidhaahdo hyperlink. Isticmaalaha wuxuu ku eegaa barnaamij la yidhaahdo browser.

Web-ka iyo internetka isku wax maaha. Internetku waa shabakadda jireed ee kombiyuutarrada isku xidha iyo borotokoolladeeda aasaasiga ah. Web-ku waa mid ka mid ah adeegyada shabakaddaas dul saaran, sida email-ka iyo wareejinta faylalka oo kale.

Taariikhda

Fikradda Web-ka waxaa soo jeediyay saynisyahan Ingiriis ah Tim Berners-Lee isagoo ka shaqaynayay machadka cilmi-baadhista atamiga ee CERN, dabayaaqadii sideetamaadkii qarnigii labaatanaad. Ujeeddada hore waxay ahayd in cilmi-baadhayaashu si fudud u wadaagaan dukumentiyo. Horraantii sagaashamaadkii ayaa Web-ka loo furay isticmaal guud, wuxuuna si degdeg ah u faafay markii browserro sawir muujin kara la sameeyay.

Tignoolajiyada aasaasiga ah

Saddex qaybood ayaa aasaas u ah Web-ka. HTML (HyperText Markup Language) waa luqadda lagu qoro qaab-dhismeedka bogagga. HTTP waa borotokoolka codsiyada iyo jawaabaha u gudbiya browserka iyo server-ka; nooca sugan ee la sifeeyay ayaa ah HTTPS. URL-ku waa cinwaanka lagu tilmaamo ilo kasta. Bogagga waxaa sidoo kale lagu qurxiyaa CSS, waxaana falcelin lagu daraa JavaScript.

Sida ay u shaqeyso

Marka isticmaaluhu cinwaan geliyo, browserku wuxuu magaca degelka u beddelaa cinwaan lambar (IP) isagoo adeegsanaya nidaamka DNS. Kadib wuxuu codsi u diraa server-ka, server-kuna wuxuu soo celiyaa faylasha bogga. Browserku wuu turjumaa faylashaas oo wuxuu shaashadda ku muujiyaa. Injineerada raadinta, sida mishiinada raadinta, waxay bogagga si otomaatig ah u soo ururiyaan si loo raadiyo.

Horumarka iyo arrimaha la xidhiidha

Bilowgii bogaggu waxay ahaayeen kuwo taagan oo qoraal badan. Waqti ka dib waxaa yimid degellada isdhexgalka leh, baraha bulshada iyo adeegyada cloud-ka. Isbeddelkani wuxuu keenay su'aalo ku saabsan asturnaanta xogta, ilaalinta xuquuqda daabacaadda, faafinta macluumaad khaldan, iyo xoogga ay leeyihiin shirkado tiro yar oo maamula qaybo waaweyn oo taraafikada ah. Hay'adaha sida W3C ayaa qeexa heerarka farsamo ee Web-ka.