Xeerarka tajwiidka Qur'aanka

Tajwiid waa nidaam xeerar ah oo tilmaamaya sida loo akhriyo qoraalka Qur'aanka: sida xaraf kasta looga dhawaajiyo meeshiisa afka, sida codadku u dheeraadaan ama u gaabaan, iyo halka lagu joogsado. Erayga "tajwiid" wuxuu asal ahaan ka yimid falka Carabiga ee macnihiisu yahay "si hagaagsan u samayn". Xeerarku waxay u shaqeeyaan sidii sharraxaad af-lagaadeed oo qoraal lagu duubay: qaar badan oo ka mid ah waxay xasilisaa dhawaaq hore loo kala qaadi jiray afka, kadibna dabayaaqadii qarniyadii hore ee Islaamka lagu qeexay buugaag.

Tajwiidka waa in laga kala saaro qiraa'aadka (qira'at). Qiraa'aadku waa akhrisyo kala duwan oo isir ahaan ku xiran akhristayaal caan ah, oo mararka qaarkood ku kala duwan xarakaha ama xarfaha ereyga. Tajwiidku wuxuu quseeyaa habka ku-dhawaaqidda ee lagu fuliyo akhris kasta oo ka mid ah. Sidaas awgeed, qofku wuxuu ku akhriyaa qiraa'ad gaar ah — tusaale Xafs ka Caasim — isagoo raacaya xeerarka tajwiid.

Makhaarijka iyo sifooyinka xarfaha

Saldhigga tajwiidku waa "makhaarij", ama meelaha xarfaha laga soo saaro. Waxaa la kala saaraa goobo ku yaal cunaha, dhuunta sare, dabka afka, carrabka iyo bushimaha. Xarafyada qaarkood, sida 'ayn, xaa, qaaf iyo daad, waxay leeyihiin meelo aan ku jirin afafka badan, taasoo ka dhigaysa barashadooda qayb muhiim ah. Marka lagu daro, xaraf kastaa wuxuu leeyahay "sifaat" — tilmaamo sida in dhawaaqu yahay mid hawo-daadinaya, mid xoog leh, ama mid dhawaaqa dheereeya.

Xeerarka nuun saakin iyo tanwiin

Mid ka mid ah qaybaha ugu caansan waa waxa ku dhaca nuun aan xaraka lahayn (nuun saakin) iyo tanwiin marka xaraf gaar ah uu ka daba yimaado. Afar hab ayaa la caadeystay: izhaar (si cad loo dhawaaqo), idghaam (nuunta lagu milo xarafka xiga), iqlaab (nuunta oo u rogmata dhawaaq miim ah marka bee ka daba timaado), iyo ikhfaa' (dhawaaq dhex-dhexaad ah oo sanka laga soo mariyo). Isla hab la mid ah ayaa loo dhigay miim saakin.

Madd: dheeraynta codadka

Madd waxa loola jeedaa dheeraynta cod dheer. Waxaa jira madd aasaasi ah oo gaaban, iyo noocyo dheeraad ah oo ku xiran waxa xiga codka: hamza ama xaraf saakin ah. Cabbirka waxaa lagu tiriyaa "xaraka", oo ah halbeeg waqti oo ku salaysan qiyaas, ee aan ahayn ilbiriqsi sax ah. Kala duwanaanshaha inta xaraka ee loo dheereeyo waa mid ka mid ah meelaha ugu badan ee dugsiyada akhriska ay ku kala fikir duwan yihiin.

Waqf iyo hab-baridda

Waqf waa joogsiga. Calaamado lagu daray qoraalka Qur'aanka ayaa tilmaama meelaha joogsigu ku habboon yahay, meelaha lagu talinayo in la sii socdo, iyo meelaha joogsigu macnaha carqaladeynayo. Marka la joogsado, xarakaha ugu dambeeya ee ereyga inta badan waa la tuuraa. Tajwiidka guud ahaan waxaa lagu barbaraa dhageysi iyo ku-celcelin la yidhaahdo talaqqi, oo ardaygu ku akhriyo macallin, halkii kaligiis buug ka baran lahaa.