Xoolo

Xoolo waa xayawaanka dadku dhaqdo si ay uga helaan hilib, caano, dhogor, harag, bacaad-dhul (digo) ama shaqo culus sida qaadista iyo jiidista. Noocyada ugu caansan waxaa ka mid ah geel, lo', ari (ido iyo riyo), faras iyo dameer, waxaana lagu daraa digaagga iyo doofaarka meelaha lagu cuno.

Dhaqashada xoolaha waxay ka mid tahay hawlaha ugu da'da weyn ee dhaqaalaha aadanaha. Waxay ku salaysan tahay in xayawaanku doogga iyo geedaha aan dadku cuni karin u beddelo cunto iyo alaab. Sidaas darteed xoolaha waxaa badanaa lagu dhaqaa dhul aan beer u wanaagsanayn, sida deegaannada qalalan iyo buuraha.

Noocyada iyo shaqadooda

Lo'da badanaa waxaa loo dhaqaa caano iyo hilib. Idaha iyo riyaha waxay bixiyaan hilib, caano iyo dhogor, waxayna ku habboon yihiin dhul yar oo daaq ah. Geela waxaa lagu dhaqaa deegaanka qalalan, wuxuuna u adkaysan karaa biyo-la'aan maalmo badan. Fardaha, dameeraha iyo dibiyada waxaa loo isticmaalaa qaadid, jiidis iyo beerid.

Hab-dhaqameedka dhaqashada

Waxaa jira laba hab oo waaweyn. Kow, dhaqasho guuraa ah oo xoolo-dhaqatadu raacaan roobka iyo daaqa, sida ay ku dhaqmaan reer-guuraaga Soomaaliyeed. Labo, dhaqasho degan oo xayawaanka lagu hayo xero, cuntadana la siiyo, taasoo caan ka ah warshadaha waaweyn. Dhexdooda waxaa yaal habab isku dhafan oo beero iyo xoolo isku daraya.

Dhaqaalaha iyo bulshada

Wadamo badan oo Afrika iyo Aasiya ah, xoolaha waxay yihiin ilo dakhli iyo hab kaydinta maalka. Waxay kaloo qeyb ka yihiin xiriirka bulshada: yarad, mag, deeq iyo martiqaad. Soomaaliya, xoolaha nool ee dibadda loo dhoofiyo waxay muddo dheer ka mid ahaayeen alaabta ugu weyn ee dhoofinta.

Caqabadaha

Abaaraha, cudurrada faafa iyo xannibaadda dhoofinta ayaa saameeya wax-soo-saarka. Sidoo kale waxaa laga dooday saameynta deegaanka: daaqsin xad-dhaaf ah oo dhulka nabaad-guuriya, iyo gaaska methane-ka ah ee xayawaanka calalisa ka soo baxa oo qeyb ka ah kulaylka hawada. Tallaal, biyo-gelin iyo maareyn daaq ayaa laga isticmaalaa hagaajinta.