Zeus
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Zeus waa ilaaha ugu sarreeya ee diinta hore ee Giriigga (Greek mythology). Waxaa lagu sifeeyaa inuu yahay boqorka ilaahyada, kan xukuma cirka, onkodka iyo hillaaca. Fikradda Zeus waxay ka mid ahayd nidaamka caqiidada ee bulshooyinka Giriigga hore, halkaas oo dabeecadaha dabiiciga ah iyo kala sarreynta bulshada lagu sharraxi jiray ilaahyo shaqsiyeysan.
Sheekooyinka la xidhiidha Zeus waxay ku soo baxeen suugaanta hore, gaar ahaan gabayada Homer (Iliad iyo Odyssey) iyo shaqooyinka Hesiod, sida Theogonia oo sharraxaysa asalka ilaahyada. Diinta Roomaanka waxaa Zeus ku lala mid dhigi jiray Jupiter, taasoo muujinaysa sida caqiidooyinka labada bulsho isu dhex galeen.
Booska nidaamka ilaahyada
Sida ku cad sheekooyinka caadiga ah, Zeus waa wiilka Kronos iyo Rhea. Waxaa la sheegaa inuu Kronos ka qaaday awoodda, kadibna awoodda dunida la qaybsaday walaalihiis: Zeus wuxuu qaatay cirka, Poseidon badda, Hades-na dunida hoose ee dhimashada. Zeus waxaa lagu tilmaamaa madaxa kooxda ilaahyada ee la sheego inay degganaayeen Buurta Olympus.
Astaamaha iyo calaamadaha
Farshaxanka hore iyo qoraallada waxay Zeus ku matalaan nin qangaaray oo gadh leh, oo gacanta ku haya hillaac. Gorgorka iyo geedka aleliga (oak) ayaa sidoo kale calaamado la xidhiidha. Muuqaalkan wuxuu noqday tusaale la soo celceliyay farshaxanka reer galbeedka ee dabayaaqadii.
Cibaadada iyo goobaha
Zeus waxaa loo dhisay macbudyo iyo goobo cibaado oo kala duwan gudaha dunida Giriigga. Olympia waxay ahayd goob muhiim ah oo la xidhiidha cibaadadiisa iyo ciyaaraha halkaas lagu qaban jiray; Dodona-na waxaa lala xidhiidhiyaa hab saadaal (oracle) ah oo magaciisa lagu fulin jiray. Cibaadadu waxay ku lug lahayd allabari iyo xaflado sannadeed.