Ziggurat
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
73 luqadood
Ziggurat waa nooc dhismo weyn oo caabudaad ah oo laga dhisay Mesobotamiya (dhulka u dhexeeya webiyada Tigris iyo Efraat, oo hadda inta badan ku yaal Ciraaq). Waxaa lagu garto qaab heerar (terraces) ah oo mid ka mid kor u dhaafsiisan, oo sare loo tago jaranjaro ama waddo jiid ah. Dusha sare waxaa laga dhisay maqaam ama macbud yar oo loo maleynayay inay ilaahga magaalada ku soo dego.
Dhismayaasha noocan ah waxaa dhisay bulshooyinka Sumer, Akkad, Baabil iyo Ashuur. Qalabkii ugu muhiimsan wuxuu ahaa leben dhoobo ah: gudaha waxaa lagu buuxiyay leben qorraxda lagu qalajiyay, dushana waxaa lagu duubay leben la dubay oo dhoobo-daamur (bitumen) lagu xidhay. Sababtoo ah dhulka ma lahayn dhagax badan, leben ayaa noqday saldhigga dhismaha, taasna waxay keentay in dhismayaashu si degdeg ah u burburaan haddii aan la cusboonaysiin.
Qaab-dhismeedka
Ziggurat-ka wuxuu ka duwan yahay ahraamta Masar: ma aha xabaal, mana lahayn qol gudaha weyn. Waa dhismo adag oo buuxa, kaas oo hoosta ballaadhan yahay oo sare ku dhamaado bar yar. Heerarka tirada waxay ku kala duwanaan kartaa deegaan iyo waqti. Jaranjarooyinka ama waddooyinka jiidka ah waxay u adeegayeen wadaaddada oo kaliya; dadka caadiga ah wax badan kama qaybgalin karin bannaanka sare.
Doorka diinta iyo maamulka
Ziggurat wuxuu qayb ka ahaa xarun macbud oo balaadhan. Macbudku wuxuu ahaa hay'ad dhaqaale sidoo kale: waxaa lagu kaydiyay hadhuudh, waxaa lagu maamulay dhul beero, iyo shaqaale. Sidaas oo ay tahay, dhismaha ziggurat wuxuu muujinayay awoodda boqorka iyo kartida ay bulshadu u lahayd inay ururiso shaqo iyo qalab badan.
Tusaalayaal la yaqaan
Kii ugu caansan oo weli qayb badan ka taagan tahay waa Ziggurat-ka Ur oo loo dhisay ilaahnimada dayaxa Nanna; qaybo ka mid ah waxaa dib loo cusboonaysiiyay qarniyada dambe. Waxaa kale oo jira burburka ziggurat-yo ku yaal Uruk, Nippur, Eridu, Babil, iyo Choqa Zanbil oo ku taal koonfur-galbeed Iiraan.