Zulu
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
27 luqadood
Zulu (waxaa sidoo kale loo yaqaan Sulu) waa qowmiyad ku nool koonfurta Afrika, gaar ahaan gobolka KwaZulu-Natal ee dalka Koonfur Afrika. Waa mid ka mid ah kooxaha ugu tirada badan ee dalkaas. Erayga Zulu wuxuu sidoo kale tilmaamayaa luqadda ay ku hadlaan, oo la yiraahdo isiZulu.
Zulu waxay ka mid yihiin bulshooyinka Bantu-ka ku hadla, taasoo la micno ah in luqaddoodu ay ka soo jeedo qoyska luqadaha Bantu ee ku faafay badhtamaha iyo koonfurta Afrika. Dhaqan ahaan waxay lahaayeen nidaam boqortooyo iyo qabaa'il, oo lagu xiriiriyo abtirsiinyo.
Luqadda
isiZulu waxay ka mid tahay luqadaha rasmiga ah ee Koonfur Afrika. Waxay leedahay dhawaaqyo gaar ah oo la yiraahdo 'click' (dhawaaq carrabka lagu jiido), oo ay la wadaagto luqadaha Nguni-ga kale sida Xhosa. Zulu iyo Xhosa aad bay isugu dhow yihiin, qaar ka mid ah hadlayaashuna way is fahmi karaan.
Taariikh
Qarnigii 19-aad, boqortooyada Zulu ayaa noqotay awood siyaasadeed oo milatari oo muhiim ah gobolka. Boqorkii Shaka wuxuu isku keenay qabaa'il badan oo Nguni ah, isagoo bedelay habka dagaalka iyo nidaamka ciidanka. Kadib, boqortooyadu waxay galay dagaallo lala galay Boers-ka iyo Ingiriiska; dagaalkii Anglo-Zulu ee 1879 wuxuu ku dhammaaday in dhulka la hoos geeyo maamulka gumeysiga Ingiriiska.
Dhaqan iyo bulsho
Dhaqanka Zulu waxaa ka mid ah heeso iyo qoob-ka-ciyaar kooxeed, farshaxan tolid ah oo kuul (beads) laga sameeyo, iyo caadooyin arooska iyo xoolaha la xiriira. Lo'du waxay door weyn ku leedahay dhaqaalaha iyo bulshada dhaqameed. Maanta, dadka Zulu badankood waxay ku nool yihiin magaalooyin, waxayna ka qayb qaataan nolosha casriga ah ee Koonfur Afrika.