Aasaaska Xisaabta
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
28 luqadood
Aasaaska xisaabta (Ingiriisi: elementary mathematics) waa magac guud oo loo isticmaalo qaybaha xisaabta ee ugu horreeya ee lagu barto dugsiyada hoose iyo dhexe. Waxaa ka mid ah tirinta, hawlgallada tirooyinka, jajabyada, saamiga iyo boqolkiiba, joomatari fudud, cabbiraadda, iyo aljebra bilow ah.
Qaybahani waxay u shaqeeyaan sidii aasaas loogu diyaargarowdo xisaabta sare, sida kalkulus (xisaabta isbeddelka) iyo falanqaynta. Barashadoodu badanaa waxay ku dhisan tahay tababar joogto ah iyo xallinta mushkilado la taaban karo, ee ma aha caddaynta fikradaha guud (abstract).
Tirooyinka iyo hawlgallada
Waxaa lagu bilaabaa tirooyinka dabiiciga ah (1, 2, 3, ...) iyo eber, kadibna waxaa lagu daraa tirooyinka taban, jajabyada, iyo tirooyinka tobanle. Afarta hawlgal ee aasaasiga ah waa isku-darka, kala-goynta, isku-dhufashada iyo qaybinta. Waxaa sidoo kale lagu barto nidaamka goobaha (place value), qaybiyeyaasha, tirooyinka aasaasiga ah (prime), iyo xisaabinta madaxa iyo qiyaasta.
Aljebra bilowga ah
Aljebrada aasaasiga ah waxay tirooyinka ku beddeshaa xarfo matalaya qiyam aan la ogayn. Ardaydu waxay bartaan tibaaxaha (expressions), isla'egyada hal-heerka ah iyo laba-heerka ah, isla'egyada wadajirka ah, iyo garaafyada isku-xidhka labada doorsoome ee diyaaradda kootarshiyaanka.
Joomatari iyo cabbiraad
Qaybtan waxaa ka mid ah qaababka sida saddex-xagalka, afar-geesoodka iyo goobada; sidoo kale xisaabinta wareega, bedka iyo mugga. Waxaa lagu daraa xisaabinta xagasha, isbarbardhigga qaababka (similarity iyo congruence), iyo tirsiimo tobanle ee cabbirka dhererka, culayska iyo waqtiga.
Manhaj iyo isticmaal
Waxbarashada aasaaska xisaabta waxay dalal badan ka qayb tahay manhajka waajibka ah, waxaana lagu qiyaasaa imtixaanno qaran iyo kuwo caalami ah. Xirfadaha laga helo waxaa loo isticmaalaa nolol maalmeedka: ganacsi, miisaaniyad, cabbirid iyo fahamka warbixinno tiro ku salaysan.