Baabuur
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
212 luqadood

Baabuur (waxaa sidoo kale loo yaqaan gaadhi) waa gaadiid mataani (matoor) leh oo caadi ahaan afar shaag leh, kuna socda waddooyinka dhulka. Waxaa loogu talagalay inuu qaado tiro yar oo dad ah iyo alaab fudud. Baabuurka wuxuu ka duwan yahay tareenka iyo diyaaradda maadaama darawalka uu si toos ah u xakameeyo jihada iyo xawaaraha, isaguna ku socdo waddo furan oo la wadaagto.
Nidaamka baabuurka wuxuu ka kooban yahay dhowr qaybood oo isla shaqeeya: matoorka oo tamarta soo saara, gearka (transmission) oo tamarta u gudbiya shaagagga, isteerinka oo jihada beddela, bareegga oo xawaaraha yareeya, iyo jirridda (chassis/body) oo dadka iyo qaybaha kale sida. Tamarta waxay ka imaan kartaa shidaal (benziin ama naafto), koronto (baytari), ama isku-dar labadaba.
Taariikh
Baabuurradii hore ee mataan leh waxay ka soo baxeen Yurub dabayaaqadii qarnigii 19-aad, markii injineerada Jarmalku horumariyeen matoorka gubidda gudaha ah oo shidaalka gubo. Bilowgii qarnigii 20-aad, samaynta xarigga wax-soo-saarka (assembly line) ee Mareykanka waxay hoos u dhigtay qiimaha, taasoo baabuurka ka dhigtay wax dad badan awoodi karaan. Intii ka dambaysay, warshadaha baabuurta ee Mareykanka, Yurub, Japan iyo Kuuriyada Koonfureed, kadibna Shiinaha, waxay noqdeen kuwo dhaqaalaha adduunka saameyn weyn ku leh.
Noocyada
Baabuurrada waxaa loo kala saaraa qaabkooda iyo shaqadooda: sedan (afar albaab, sanduuq gadaal leh), hatchback (gadaasha albaab kor u furma), SUV iyo 4x4 oo sarreeya dhulka adkana ku socon kara, iyo pickup oo gadaal sanduuq furan leh. Sidoo kale waxaa la kala saaraa ilaha tamarta: baabuur shidaal, baabuur koronto (EV), iyo hybrid oo isku dara matoor shidaal iyo mid koronto.
Saameynta bulshada iyo deegaanka
Baabuurku wuxuu beddelay qaabka magaalooyinka loo dhiso: waddooyin ballaaran, meelo baabuurta lagu dhigto, iyo xaafado ka baxsan bartamaha magaalada. Dhinaca kale, wuxuu keenay caqabado: shil waddo oo dhaawac iyo geeri sababa, cufnaan taraafik ah, buuq, iyo qiiqa gubidda shidaalka oo wasakheeya hawada oo ku darsama gaaska kulaylka celiya. Dalal badan waxay sharciyo dejiyeen oo ku xakameeyo qiiqa, waxayna dhiirrigelinayaan baabuurta korontada iyo gaadiidka dadweynaha.