Bartamaha Ameerika
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
170 luqadood

Bartamaha Ameerika (oo sidoo kale loo yaqaan Badhtamaha Ameerika) waa gobol dhul-jireed oo ku yaal qaybta u dhaxaysa Waqooyiga Ameerika iyo Koonfurta Ameerika. Waa dhul cidhiidhi ah oo qaab isthmus ah leh, taasoo la macno ah dhul dhuuban oo laba badood u dhexeeya: Badweynta Baasifigga dhinaca galbeed iyo Badda Kaaribiyaan dhinaca bari.
Caadi ahaan waxaa gobolka lagu tiriyaa toddoba dal: Guatemala, Belize, Honduras, El Salvador, Nicaragua, Costa Rica iyo Panama. Juqraafi ahaan badanaa waxaa loo tiriyaa qayb ka mid ah Waqooyiga Ameerika, laakiin dhaqan iyo siyaasad ahaan waxaa lagu daraa Ameerika Laatiin.
Muuqaalka dhulka
Dhulka gobolka waxaa ka muuqda buuro iyo silsilado folkaanooyin ah oo ka soo bilaabma Guatemala illaa Panama. Folkaanooyinkan waxay ka dhashaan isku dhaca saxanka Kaariibiyaanka iyo kuwa deriska ah, taasoo keenta dhulgariir iyo qaraxyo folkaanic ah oo soo noqnoqda. Xeebaha hooseeya waxay leeyihiin cimilo kulul oo qoyan, halka dhulka sare uu ka qabow yahay.
Taariikhda
Kahor imaatinka reer Yurub, gobolka waxaa degganaa bulshooyin dhisay magaalo-dowladyo, kuwaas oo ay ugu caansanaayeen dhaqanka Maya ee ku baahsanaa Guatemala, Belize iyo waqooyiga Honduras. Qarniyadii 16-aad, Isbaanishku wuxuu gobolka ku daray boqortooyadiisa, isla markaana afka Isbaanishka iyo diinta Kaatooligga ay ku faafeen. Qarnigii 19-aad ayaa dalalku madax-bannaanida qaateen, waxaana muddo kooban jiray urur federaal ah oo ka dhashay gumeysi-ka-baxa.
Dhaqaalaha iyo Kanaalka Panama
Dhaqaalaha gobolku wuxuu ku tiirsan yahay beeraha dhoofinta — kafee, muus, sonkor iyo qamadi — waxaana ku soo kordhay dalxiis iyo warshado dharka ah. Kanaalka Panama, oo isku xira labada badweyn, wuxuu meel muhiim ah ka qabtaa ganacsiga badda ee caalamka, dakhli weynna u keenaa Panama.